1892–1990[1]
Erte
Erté ontwierp 22 jaar achtereen omslagen voor Harper’s Bazaar. Vanaf 1915[1] maakte hij beeldmateriaal voor meer dan 240 nummers, tot zijn contract in 1937 afliep. Dat alleen al zou zijn nalatenschap verzekeren, maar het was slechts een klein deel van een loopbaan die gedurende het grootste deel van de twintigste eeuw mode, film, theater, sieraden en interieurontwerp omvatte.
Biografie
Romain Petrovich de Tirtoff werd op 23 november 1892[1] geboren in Sint-Petersburg. Hij kwam uit een voorname familie: zijn vader was admiraal bij de Keizerlijke Russische Vloot. Kunst was voor hem echter een onwrikbare roeping. Om de afkeuring van zijn familie te omzeilen, nam hij bij zijn komst naar Parijs rond 1910[1] het pseudoniem Erté aan, de Franse uitspraak van zijn initialen R.T., en werkte hij bij de modeateliers van de stad. Van 1913 tot 1914 liep hij stage bij Paul Poiret; daarna begon hij zelfstandig.
Het contract met Harper’s Bazaar maakte hem internationaal bekend. Zijn art-deco-illustraties — slanke, geometrisch elegante vrouwen in weelderige zijde en bont — vormden een beeldtaal waarnaar tijdschriften, theaterproducenten en filmmakers vroegen. In 1925[1] haalde Louis B. Mayer hem naar Hollywood om decors en kostuums voor stomme films te ontwerpen. De samenwerking eindigde bitter toen de compromissen van het studiosysteem botsten met zijn hoge eisen.
Toen de art-decorevival in de jaren 1960[1] aan kracht won, herleefde de reputatie van Erté vrijwel ongeschonden. Musea, waaronder het Metropolitan en het Victoria and Albert, verwierven zijn werk; prenten en lithografieën bereikten nieuwe verzamelaars en retrospectieven reisden internationaal. Hij bleef tot in zijn laatste decennium productief en stierf op 21 april 1990[1], 97 jaar oud, in Parijs.
Tijdlijn
- 1892Romain Petrovich de Tirtoff werd op 23 november in Sint-Petersburg geboren. Zijn vader was admiraal bij de Keizerlijke Russische Vloot.
- 1910Verhuisde rond deze tijd naar Parijs en nam het pseudoniem Erté aan.
- 1913Liep tot 1914 stage bij Paul Poiret.
- 1915Begon omslagen voor Harper’s Bazaar te ontwerpen.
- 1925Louis B. Mayer haalde hem naar Hollywood om decors en kostuums voor stomme films te ontwerpen.
- 1937Zijn contract met Harper’s Bazaar eindigde nadat hij meer dan 240 omslagen had ontworpen.
- 1960De art-decorevival won aan kracht en deed de reputatie van Erté herleven.
- 1990Stierf op 21 april in Parijs, 97 jaar oud.
Belangrijke werken
Tik om groter te bekijken.
Volgende stop
Bekijk de kunststromingen →
Alle kunststromingen in de collectie, van de renaissance tot popart.
Verwante kunstenaars
Veelgestelde vragen
Wat is het beroemdste werk van Erte?
Erté is vooral bekend om zijn serigrafieën en modeontwerpen, met name de omslagen voor *Harper's Bazaar* uit 1915[1]–1932[1]. Deze zijn kenmerkende art-deco-illustraties met gestileerde figuren en vloeiende lijnen. Hij beeldde vaak elegante vrouwen in theatrale kostuums af, passend bij de glamour en verfijning van die tijd. Hij ontwierp ook voor *Vogue*, *Cosmopolitan* en *The Sketch*. Daarnaast maakte hij kostuums en decors voor de Ziegfeld Follies op Broadway en voor films en theaterproducties. Hij werkte in uiteenlopende media, zoals grafische kunst, sieraden en interieurontwerp, maar zijn tijdschriftomslagen blijven tot zijn bekendste en meest gevierde werk behoren.Wat moet ik weten over de prints van Erte?
Erte (Romain de Tirtoff, 1892[1]-1990[1]) was een Russisch-Franse kunstenaar en ontwerper, vooral bekend om elegante art-deco-illustraties in onder meer *Harper’s Bazaar*. Zijn werk leent zich goed voor kunstprenten. Houtsneden, etsen en lithografieën worden met de hand gemaakt en gelden als originelen doordat de kunstenaar rechtstreeks op plaat, blok, steen of zeef werkt. Zulke ‘handgedrukte’ prenten verschijnen vaak in beperkte oplagen en zijn genummerd, bijvoorbeeld 35/100: de 35e afdruk van 100. De kunstenaar signeert ze meestal met potlood, wat hun waarde verhoogt. De oplagebeperking is een keuze van de kunstenaar, geen technische noodzaak. Offsetreproducties, ook posters genoemd, worden fotochemisch gereproduceerd; het aantal is technisch onbeperkt, al kunnen uitgevers het beperken om de waarde te verhogen. Giclée zijn inkjetkunstdrukken; bij canvasoverdracht wordt het beeld op doek aangebracht zodat het op een schilderij lijkt. Let bij aankoop op papier-, inkt- en drukkwaliteit.Tot welke stijl of stroming behoorde Erte?
Erté wordt met art deco geassocieerd, ontstaan in de jaren 1920[1] in een periode van optimisme na de Eerste Wereldoorlog. De stijl beïnvloedde onder meer mode en architectuur en putte uit volkskunst, kubisme, fauvisme en kunst uit India en het Verre Oosten. De ontdekking van Toetanchamons graf in 1922 wekte belangstelling voor het oude Egypte en voegde een element aan de stijl toe. Art deco kenmerkt zich door geometrische vormen en gestroomlijnde ontwerpen die aantrekkelijk moesten zijn, niet intellectueel uitdagend. Kunstenaars wilden massaproducten glamour geven en vorm en functie verenigen. Mode was belangrijk in dit Europese tijdperk van elegantie; sommige werken volgen de langgerekte manier van mode-illustraties, zoals bij Erté. De stijl nam tijdens de Depressie van de jaren 1930 af, maar blijft geliefd om zijn glamour.Welke technieken of materialen gebruikte Erte?
Erte werkte in uiteenlopende media: grafische kunst, kostuumontwerp, schilder- en beeldhouwkunst. Hij gebruikte vaak gouache, een dekkende waterverf, voor egale kleurvlakken en precieze lijnen die bij zijn art-decostijl pasten. Met een airbrush maakte hij vloeiende overgangen en subtiele schaduwen. Voor prenten beheerste hij serigrafie, oftewel zeefdruk, waarmee ontwerpen via een sjabloon nauwkeurig en gelijkmatig op papier of stof konden worden gedrukt. Hij versierde serigrafieën soms met metaalpigmenten en reliëfdruk voor extra luxe. Zijn bronzen sculpturen vertalen zijn elegante, langgerekte vormen naar drie dimensies en behouden de verfijning van zijn schilderijen en prenten.Waar stond Erte om bekend?
Erté (geboren als Romain de Tirtoff in Rusland in 1892[1]) was een ontwerper en kunstenaar die in Parijs succes vond. Hij staat bekend om mode-illustraties waarin hij de langgerekte figuren van Paul Poiret overdreef. De Ballets Russes, met muziek van Igor Stravinsky en optredens van Nijinsky, hadden vanaf hun debuut in 1909[1] enorme invloed op de Parijse cultuur. Erté was een van verscheidene Russische kunstenaars die tijdens de Belle Époque naar Parijs emigreerden; anderen waren Leon Bakst, Sonia Delaunay en A. M. Cassandre. Erté begon zijn loopbaan bij Paul Poiret. Kunstenaars in Parijs maakten in de jaren 1920 stoffen- en behangontwerpen met onregelmatige geometrische vormen en heldere kleuren, onder invloed van het kubisme. Sommige Goldscheider-beeldjes waren gemodelleerd naar Ertés mode-illustraties en namen de couture, kapsels en accessoires van die tijd over.Waar kan ik het werk van Erte zien?
Werk van Erte was te zien in talrijke tentoonstellingen wereldwijd. Eind jaren 1990[1] maakte het deel uit van ‘Prints and Processes’ in het Salvador Dalí Museum in St Petersburg, Florida, en ‘Multiples of the Sixties’, dat onder meer het Jane Voorhees Zimmerli Art Museum aan Rutgers University in New Brunswick, New Jersey, en het Toledo Museum of Art aandeed. Latere tentoonstellingen waren ‘Pop Impressions U.S.A.: Prints and Multiples from the Museum of Modern Art’ in het MoMA in New York (1999) en ‘Pop Art: U.S./U.K. Connections 1956[1]-1966[1]’ in The Menil Collection in Houston (2001). Ze bieden gelegenheid Ertes bijdragen aan moderne en popart in nationale en internationale collecties te bekijken.Wie werd door Erte beïnvloed?
Ertes artistieke invloed is zichtbaar in mode-illustratie en commerciële kunst. Zijn gestileerde figuren en kostuumontwerpen beïnvloedden de Goldscheider-manufactuur, die keramische beeldjes maakte. Goldscheider-kunstenaars namen vaak eigentijdse couture, kapsels en accessoires over, passend bij het ‘European Age of Elegance’. Sommige beeldjes lijken gebaseerd op de langgerekte mode-illustraties van Paul Poiret, door Erte verder uitvergroot. Deze ‘modefiguren’, anders dan dansers in toneelkostuums, tonen Ertes invloed op de verbeelding van modieuze vrouwen in commerciële kunst. Tijdschriftomslagen zoals die van Vogue inspireerden in de jaren 1920[1] en 1930 Goldscheider en andere makers van vrouwelijke keramische figuren. De verspreiding van art-nouveauvormen in de populaire cultuur was belangrijk; goedkope reproducties droegen bij aan de alomtegenwoordigheid van de stijl.Wie beïnvloedde Erte?
Erte liet zich inspireren door kunststromingen en kunstenaars. Art nouveau, die tijdens zijn vroege loopbaan bloeide, vormde een belangrijke basis voor zijn esthetiek. De gestileerde plantenmotieven op glaswerk, keramiek en zilver uit die tijd waren schatplichtig aan Émile Gallé. Ook de invloed van Aubrey Beardsley, Eugène Grasset en andere boekillustratoren is zichtbaar in Ertes grafische stijl. Tijdschriften als *The Studio*, *The Magazine of Art* en *L’Artiste* bevorderden de toegepaste kunst en brachten hem met uiteenlopende stijlen in aanraking. Gustav Klimt had eveneens invloed: zijn golvende stijl, bladgoud en aandacht voor het vrouwelijk lichaam klinken door in Ertes werk. Ook Henri Matisse inspireerde hem. Deze invloeden en Ertes eigen visie vormden samen zijn herkenbare stijl.Wie was Erte?
Erté (geboren als Romain de Tirtoff, 1892[1]–1990[1]) was een Russisch-Franse kunstenaar en ontwerper. Hij is vooral bekend om glamoureuze art-deco-illustraties op omslagen van *Harper's Bazaar* van 1918[1] tot en met 1936. Hij werd geboren in Sint-Petersburg en verhuisde in 1912 tegen de wens van zijn familie naar Parijs om zijn artistieke ambities te volgen. Zijn pseudoniem Erté is de Franse uitspraak van zijn initialen R.T. Hij ontwierp kostuums en decors voor de Ballets Russes, George White’s Scandals en de Folies Bergère. Zijn ontwerpen kenmerken zich door elegantie, vloeiende lijnen en gestileerde figuren. Hij werkte onder meer in grafische kunst, sieraden, mode en decorontwerp. In de jaren 1960 herleefde de belangstelling voor zijn werk; hij bleef ontwerpen tot zijn dood op 97-jarige leeftijd. Zijn herkenbare stijl heeft mode en vormgeving blijvend beïnvloed.Waarom zijn de werken van Erte vandaag belangrijk?
Ertés werk blijft belangrijk omdat het de mode, kapsels en algemene verschijning van zijn tijd weerspiegelt. Mode speelde een grote rol in het European Age of Elegance. Kunstenaars als Erté legden de snit en patronen van moderne couture nauwkeurig vast, inclusief hoeden, handschoenen, make-up en sieraden. Zijn mode-illustraties werden populair en beïnvloedden de smaak van zijn tijd. De afgebeelde ‘modellen’ verschillen van de gebruikelijke dansers in sobere toneelkostuums. De kwesties die kunstenaars als Erté aansneden — eenzaamheid en de vermeende lelijkheid van de moderne wereld — zijn nog steeds relevant. Zijn streven om schoonheid en goed ontwerp in al hun vormen in de wereld te brengen, blijft aanspreken.Wat was de kunststijl van Erte?
De illustraties van Erté bepaalden een beeldtaal waar tijdschriften, theaterproducenten en filmmakers naar verlangden. Zijn art-decostijl toonde slanke, geometrisch elegante vrouwen, gehuld in zijde en bont.
Bronnen
De redactionele tekst gebruikt de volgende primaire en tertiaire bronnen over Erte.
- [1] Wikipedia Wikipedia: Erte Gebruikt voor: biografie, geboortedata, overlijdensdata, identificatiegegevens, toeschrijving aan een kunststroming, nationaliteit.
- [2] boek Miller, Judith, 1951-, Art deco Gebruikt voor: biografie.
- [3] boek Judith Miller, Art Deco (Collector's Guides) Gebruikt voor: biografie.
- [4] boek Judith Miller, DK Collector's Guides: Art Deco Gebruikt voor: biografie.
De redactie staat onder toezicht van Solis Prints. Bronnen gecontroleerd op 9 oktober 2026. Klik op een bron voor meer informatie of houd de muis boven [N] op de pagina hierboven voor een voorvertoning.
Redactionele normenMethodologieCorrectiesToelichting op AI-gebruikOver de redactie