Daniele da Volterra

Plan je bezoek om werk van Daniele da Volterra te zien →

• Waar staat Daniele da Volterra om bekend?+

  Daniele da Volterra wordt vooral herinnerd vanwege de opdracht om lendendoeken en gewaden over de genitaliën in Michelangelo’s *Het Laatste Oordeel* te schilderen. Paus Pius IV gaf hem deze taak, die hem de bijnaam *Il Braghettone* (de broekjesmaker) opleverde.
• Wat is het beroemdste werk van Daniele da Volterra?+

  Daniele da Volterra is vooral bekend om zijn aandeel in de decoratie van de Cappella Orsini in de kerk Trinità dei Monti in Rome. Hij kreeg de opdracht het altaarstuk Kruisafneming te schilderen. Hij begon rond 1541^[2] aan dit project en werkte er vele jaren aan. Het schilderij werd in 1545 geplaatst en geldt als zijn belangrijkste werk. Het is een grootschalige compositie met talrijke figuren in een complexe, theatrale opstelling. De emotionele intensiteit en het dramatische licht zijn kenmerkend voor het maniërisme. Da Volterra’s Kruisafneming werd een ijkpunt voor latere kunstenaars en beïnvloedde generaties schilders en beeldhouwers. Het werk wordt geprezen om zijn technische vaardigheid, emotionele diepte en vernieuwende compositie.
• Wat moet ik weten over de prints van Daniele da Volterra?+

  Daniele da Volterra (1509^[2]-1566^[2]) was een Italiaanse maniëristische schilder en beeldhouwer. Hij is vooral bekend om zijn band met Michelangelo en zijn rol bij het na diens dood bedekken van naakte figuren in diens *Last Judgement* in de Sixtijnse Kapel. Daardoor kreeg hij de bijnaam ‘Il Braghettone’ (de broekjesmaker). Hoewel Daniele vooral schilder was, bestaan er prenten die met zijn werk verband houden. Die zijn niet door hem gemaakt, maar reproduceren zijn schilderijen en tekeningen. Naar zijn beroemdste werk, *Descent from the Cross* (1541^[2]) in de kerk Trinità dei Monti in Rome, zijn verschillende gravures gemaakt. Het schilderij stond hoog aangeschreven en meerdere prentmakers reproduceerden het voor een breder publiek. Giorgio Ghisi maakte bijvoorbeeld een gravure ervan. Andere prenten naar Daniele zijn gebaseerd op zijn tekeningen en ontwerpen. Ze bieden inzicht in zijn artistieke proces en de ruimere verspreiding van zijn ideeën, en maken het mogelijk zijn composities en stijl buiten de voltooide schilderijen te bestuderen.
• Tot welke stijl of stroming behoorde Daniele da Volterra?+

  Daniele da Volterra (1509^[2]–1566^[2]) was een Italiaanse schilder en beeldhouwer die werkte tijdens de hoogrenaissance en het maniërisme. Hij volgde zijn vroege opleiding in Siena, maar verhuisde al snel naar Rome, waar hij invloeden van kunstenaars als Michelangelo opnam. Zijn stijl geldt vaak als maniëristisch en wordt gekenmerkt door langgerekte vormen, gestileerde poses en nadruk op elegantie en technische vaardigheid. Toch toont zijn werk ook terughoudendheid en classicisme, waardoor het zich onderscheidt van enkele extremere voorbeelden van het maniërisme. Zijn afbeeldingen van vrouwenhoofden doen bijvoorbeeld aan Michelangelo denken, maar ook aan het eigentijdse werk van Salviati en Bronzino, die hun eigen stijl deels als reactie op Michelangelo ontwikkelden.
• Welke technieken of materialen gebruikte Daniele da Volterra?+

  Daniele da Volterra’s technieken omvatten fresco, een muurschildertechniek waarbij op nat pleisterwerk wordt geschilderd. De kunstenaar tekende met pen of penseel op een houten plank. Een houtsnijder sneed het hout weg en liet de verhoogde afbeelding staan. De drukker bracht inkt aan op de verhoogde delen en legde er vochtig papier op, waarop druk werd uitgeoefend. Na het drogen werd de prent soms met de hand ingekleurd. Voor paneelschilderingen werd met gesso, een mengsel van pleister en dierlijke lijm, een glad wit oppervlak gemaakt. Gips werd gebruikt om ondergronden voor schilder- en verguldwerk voor te bereiden. Cennino Cennini maakte onderscheid tussen gesso grosso en gesso sottile: een grove grondlaag met daarover een fijnere laag. In beide werd dierlijke lijm als bindmiddel gebruikt. Metalen schrapers werden gebruikt om de gesso glad te maken. Mogelijk gebruikte Da Volterra kleine kleimodellen om de rangschikking van figuren in zijn composities uit te werken.
• Wanneer leefde en werkte Daniele da Volterra?+

  Daniele da Volterra werd rond 1509^[2] geboren in Sant’Angelo in Vado, in de Marken. Hij stierf in 1566^[2]. Rond 1543^[2] of 1544 ging hij naar Rome. Daar kopieerde hij antieke monumenten en werken van Polidoro da Caravaggio, Raphael en Michelangelo. Onder zijn leermeester Danielle Porri da Parma schilderde hij in S. Maria di Alvito in de Abruzzen. In 1548 schilderde hij geveldecoraties met Furius Camillus voor het Palazzo Jacopo Mattei in Rome. Rond 1548–1551^[2] maakte hij vier scènes uit het leven van Sint-Ambrosius voor de kerk S. Ambrogio (sindsdien verloren). Ook schilderde hij gevelscènes uit het leven van Alexander de Grote (eveneens verloren) bij S. Lucia della Tinta, verhalen over Mercurius op de gevel van het huis Mattiuolo (verloren) en andere niet-geïdentificeerde gevels. In 1564 ging hij naar Florence.
• Waar kan ik het werk van Daniele da Volterra zien?+

  Een volledig overzicht van locaties waar werk van Daniele da Volterra te zien is, is lastig te geven omdat de verblijfplaats van kunstwerken verandert. Wel bevinden sommige werken zich in openbare collecties. De National Gallery of Art in Washington, D.C. bezit bijvoorbeeld De Tenhemelopneming van Maria, De Heilige Familie op de trappen en De zeven sacramenten: doop. Het Hermitage Museum in Leningrad bezit De kruisafneming, Esther voor Ahasveros, Vier putti en twee honden, De Heilige Familie in Egypte, De Heilige Familie met Johannes en Elisabeth, Mozes slaat op de rots, Nimf op een geit, Spelende putti en Tancred en Erminia. In Madrid bezit het Prado Apollo en de muzen op de Parnassus en Sint-Cecilia. De National Gallery in Londen heeft De aanbidding van het gouden kalf, De aanbidding van de herders en De annunciatie. Dit zijn slechts enkele voorbeelden; andere werken kunnen zich in particuliere collecties bevinden of tijdelijk aan musea zijn uitgeleend.
• Waar kwam Daniele da Volterra vandaan?+

  Daniele da Volterra werd in 1509^[2] geboren in S. Angelo in Vado, in de Marken. Rond 1543^[2] of 1544 ging hij naar Rome. Daar bestudeerde hij antieke monumenten en werken van Polidoro da Caravaggio, Raphael en Michelangelo. Rond 1545 schilderde hij in S. Maria di Alvito in de Abruzzen onder zijn leermeester Danielle Porri da Parma. Uiterlijk in 1548 schilderde hij gevelschilderingen over Furius Camillus voor het Palazzo Jacopo Mattei in Rome. Van 1548 tot ongeveer 1551 maakte hij vier scènes uit het leven van Sint-Ambrosius voor de kerk S. Ambrogio; deze zijn verloren gegaan. Ook schilderde hij gevelscènes over het leven van Alexander de Grote (ook verloren) bij S. Lucia della Tinta en verhalen over Mercurius op de gevel van het huis Mattiuolo (verloren).
• Wie werd door Daniele da Volterra beïnvloed?+

  Daniele da Volterra’s artistieke stijl werd beïnvloed door Michelangelo en door tijdgenoten als Salviati en Bronzino. Zijn geïdealiseerde voorstellingen, zoals die op zijn fresco, weerspiegelen Michelangelo’s stijl, maar roepen ook de kunst van Salviati en Bronzino op. Deze kunstenaars ontwikkelden hun eigen stijl deels als reactie op Michelangelo’s werk. Bronzino’s Bewening, circa 1545^[2], toont die invloed en reageert rechtstreeks op Michelangelo’s beroemde Pietà. Da Volterra’s schilderij werd een van de meest bewonderde religieuze werken in Rome. Opmerkelijk is dat zijn leerlingen Michele en Feliciano na zijn dood geen beeltenis van hem oprichtten, wat sommigen als een damnatio memoriae beschouwden. Vasari vroeg hun vergeefs om een portret.
• Wie beïnvloedde Daniele da Volterra?+

  Daniele da Volterra (1509^[2]-1566^[2]) was een Italiaanse maniëristische schilder en beeldhouwer. Zijn ontwikkeling vond plaats in een omgeving die werd beheerst door de hoogrenaissancestijlen van Midden-Italië. Vasari vermeldt in *Lives of the Artists* dat Daniele eerst in Siena in de leer ging bij Giovanni Antonio Razzi, bijgenaamd Sodoma. Daarna trok hij naar Rome, waar Baldassare Peruzzi hem onderrichtte. Ook leerde hij van schilder en beeldhouwer Perino del Vaga. Michelangelo Buonarroti had grote invloed op Daniele’s stijl en maakte tekeningen voor zijn schilderij *Deposition* in de Cappella Orsini van de kerk Trinità dei Monti in Rome. Daniele kreeg de bijnaam ‘Il Braghettone’ (de broekjesmaker) nadat hij later draperieën aanbracht op naakte figuren in Michelangelo’s *Last Judgment* in de Sixtijnse Kapel. Dit leverde hem zowel bekendheid als opdrachten van de paus op. Zijn werk toont ook invloed van de eerdere generatie kunstenaars in Florence en Rome.
• Wie was Daniele da Volterra?+

  Daniele da Volterra (1509^[2]–1566^[2]) was een Italiaanse schilder en beeldhouwer. Hij is vooral bekend doordat hij de opdracht kreeg Michelangelo’s fresco *Het Laatste Oordeel* (1541^[2]) in de Sixtijnse Kapel te wijzigen en de naaktheid te bedekken die ongepast werd gevonden. Dat leverde hem de bijnaam *Il Braghettone*, ‘de broekjesmaker’, op. In 1559 gaf paus Paulus IV Daniele opdracht draperieën over de naakte figuren te schilderen. Na Danieles dood liet Pius V in 1566 meer van het fresco aanpassen. Clemens VIII wilde het hele fresco laten vernietigen, maar een verzoekschrift van de Academie van S. Luca voorkwam dat. In de tweede editie van zijn *Levens* bekritiseerde Giorgio Vasari het naakt in *Het Laatste Oordeel* vanwege de kerkelijke omgeving van het fresco. Daniele was een tijdgenoot van Michelangelo; volgens sommige bronnen betrok Michelangelo hem rechtstreeks bij kunstwerken.
• Waarom zijn de werken van Daniele da Volterra vandaag belangrijk?+

  Daniele da Volterra (1509^[2]-1566^[2]) was een maniëristische schilder en beeldhouwer. Hij is van belang vanwege zijn band met Michelangelo en zijn rol in het artistieke leven van Rome in het midden van de 16e eeuw. Hij werd aanvankelijk opgeleid in Siena, verhuisde later naar Rome en werd daar een volgeling van Michelangelo. Hij paste diens stijl toe in zijn altaarstuk *Deposition* in de Cappella Orsini, Trinità dei Monti, Rome; dit werk geldt als zijn meesterwerk. In *Lives of the Artists* prees Giorgio Vasari Volterra’s vaardigheid in disegno (tekenen en ontwerpen) en zijn gratie. Na Michelangelo’s dood kreeg Volterra de opdracht de naakte figuren in diens fresco *Last Judgement* in de Sixtijnse Kapel te bedekken. Dat leverde hem de bijnaam ‘Il Braghettone’ (de broekjesmaker) op. Hoewel de ingreep omstreden was, weerspiegelt zij de veranderende houding tegenover naaktheid in religieuze kunst tijdens de Contrareformatie. Zijn toevoegingen bleven zitten tot de restauratie van de kapel in de jaren 1990. Volterra’s loopbaan toont de artistieke en religieuze spanningen van zijn tijd.