Dado

Dado is bekend om zijn enorme doeken, gravures, keramiek, beeldhouwwerken en boekillustraties. Een van zijn ongebruikelijkere samenwerkingen tussen kunstenaar en schrijver was zijn editie van Georges Perecs Alphabets (1976^[1]).

Het is moeilijk één werk aan te wijzen als Dado's ‘beroemdste’. De Montenegrijns-Franse kunstenaar (geboren als Miodrag Djuric, 1933^[1]–2010^[1]) maakte gedurende zijn loopbaan veel schilderijen, tekeningen, prenten en beelden. Zijn nachtmerrieachtige surrealistische stijl, met gemuteerde figuren en vervallende vormen, trok veel aandacht. Tot zijn bekendere werken behoren composities uit eind jaren 1950^[1] en begin jaren 1960, zoals de reeks Butchers' Shops. Deze werken vormden de opmaat tot zijn latere onderzoek naar geweld, dood en politieke kritiek. Zijn confronterende beelden bevatten vaak elementen uit persoonlijke ervaringen en bredere maatschappelijke angsten. Zijn werk bevindt zich in internationale collecties, waaronder het Musée National d’Art Moderne in Parijs en het Museum of Modern Art in New York.

Dado wordt geassocieerd met dada, een artistieke en literaire beweging die tijdens de Eerste Wereldoorlog begon. Dada ontstond als reactie op wat deelnemers zagen als de absurditeit en gruwel van de oorlog en de sociale en politieke waarden die deze volgens hen mogelijk hadden gemaakt. De esthetiek was breed, anarchistisch en vaak onzinnig. Dadaïsten gebruikten satire, ironie en toeval en verwierpen traditionele kunstconventies. Ze maakten collages, fotomontages en gebruikten gevonden voorwerpen. Dada omvatte ook performance, poëzie en andere media. Tot de belangrijke figuren die ermee verbonden waren behoren Jean Arp, Marcel Duchamp, Hannah Höch, Kurt Schwitters en Tristan Tzara. Dada-activiteiten vonden plaats in verscheidene Europese steden, waaronder Zürich, Berlijn, Keulen en Parijs, en ook in New York. Dada beïnvloedde latere bewegingen zoals neo-dada en surrealisme.

Dado's praktijk omvatte uiteenlopende materialen en methoden. Hedendaagse daga-huizenbouw begint met een houten raamwerk. Dat wordt vervolgens binnen en buiten met daga gevuld en bepleisterd, op een manier die lijkt op vakwerkbouw. Daga is een bouwmateriaal met uiteenlopende toepassingen, gemaakt van zorgvuldig geselecteerde kleimineralen uit de plaatselijke geologie. De zorgvuldigst gekozen en bewerkte daga levert een hard, glad oppervlak op dat veel slijtage en blootstelling kan weerstaan. Het materiaal werd ook gebruikt voor smeltovens en graanopslagplaatsen. Verschillende oppervlaktetexturen en kleurveranderingen ontstaan door de uiteenlopende kleimineralen te benutten. Soms wordt koemest toegevoegd als bindmiddel en om kleurvariaties te verkrijgen. Een groter aandeel klei dan grind maakt het materiaal plastischer, zodat onderdelen zoals haard, bank en wandplanken kunnen worden gevormd. Voor muren wordt het aandeel grind verhoogd voor een ruwer maar sterk oppervlak.

Miodrag Djuric (1933^[1]–2010^[1]), bekend als Dado, was een in Montenegro geboren kunstenaar die een groot deel van zijn loopbaan in Frankrijk doorbracht. Hij is vooral bekend om schilderijen, tekeningen, prenten en beelden over verval, vernietiging en het groteske. Zijn beeldtaal toont vaak nachtmerrieachtige figuren, vervormde lichamen en taferelen van verwoesting. Het werk kan worden gezien als reactie op de gruwelen van de Tweede Wereldoorlog en de angsten van de Koude Oorlog. Zijn stijl combineert elementen van surrealisme, Art Brut en figuratief expressionisme. Na zijn jeugd in het door oorlog geteisterde Joegoslavië studeerde Dado aan de École des Beaux-Arts in Parijs. Hij was verbonden met kunstenaars als Jean Dubuffet. In de jaren 1960^[1] kreeg zijn werk erkenning en exposeerde hij uitgebreid in Europa. Hij woonde en werkte jarenlang in Hérouval, Frankrijk. Zijn kunst bevindt zich in talrijke openbare collecties.

Dado werd in 1933^[1] als Miodrag Đurić geboren in Cetinje, Montenegro. Hij stierf in 2010^[1] in Pontoise, Frankrijk. In 1943^[1] begon hij aan de kunstschool in Herceg Novi. Van 1951 tot 1956 studeerde hij aan de Academie voor Schone Kunsten in Belgrado. In 1956 verhuisde hij naar Parijs, waar hij Daniel Cordier ontmoette, die zijn kunsthandelaar werd. In 1958 was Dado naar het platteland buiten Parijs verhuisd. In 1960 richtte hij een atelier in in een voormalige dorpsschool in La Bosse (Oise), dat hij deelde met Reinhoud D’Haese. In 1963 vestigde hij zich in Bougival, nabij Parijs. Vanaf eind jaren 1950 werd zijn werk internationaal tentoongesteld, onder meer in het Guggenheim Museum.

Dado (Miodrag Đurić) maakte een omvangrijk oeuvre dat in verschillende openbare collecties te vinden is. In zijn nieuwe thuisland Frankrijk bezit het Centre Pompidou in Parijs verscheidene schilderijen en tekeningen. Andere Franse musea met werk van Dado zijn het Musée National d’Art Moderne, eveneens in Parijs, het Fonds National d’Art Contemporain in Puteaux en het Musée d’Art Contemporain in Duinkerke. Elders in Europa zijn werken te zien in de Albertina in Wenen en de Kunsthalle in Hamburg. In het voormalige Joegoslavië bezit het Nationaal Museum van Montenegro in Cetinje een collectie die zijn erfgoed weerspiegelt. Deze lijst is niet volledig, maar biedt een beginpunt voor wie Dado's werk wil bekijken. Controleer vooraf museumwebsites of catalogi, want kunstwerken zijn niet altijd te zien.

Dado werd in 1933^[1] als Miodrag Djuric geboren in Cetinje, destijds onderdeel van het Koninkrijk Joegoslavië. Cetinje ligt in Montenegro. Tijdens de Tweede Wereldoorlog vluchtten Dado en zijn familie naar het platteland om aan het conflict te ontkomen. Na de oorlog studeerde hij aan de kunstschool van Herceg Novi en later aan de Academie voor Schone Kunsten in Belgrado. In 1956^[1] verliet Dado Joegoslavië en verhuisde hij naar Parijs, waar hij het grootste deel van zijn loopbaan woonde en werkte. Hij werd bekend als schilder die met surrealisme en Art Brut werd geassocieerd. Ondanks zijn leven in Frankrijk hield Dado sterke banden met zijn vaderland en het culturele erfgoed ervan. Hij stierf in 2010^[1] in Hérouval, Frankrijk.

Dado, ook bekend als Miodrag Đurić, werd beïnvloed door uiteenlopende kunstenaars en stromingen. Als student voelde hij zich aangetrokken tot het surrealisme en tot kunstenaars als Francis Bacon, Hieronymus Bosch, Michelangelo en barokkunstenaars. Pablo Picasso was een belangrijk idool voor hem. Dado zei dat hij Picasso's kunst fascinerend vond vanwege diens vermogen het werk van andere kunstenaars in zich op te nemen, de essentie ervan te vatten en er iets eigens van te maken. Ook legde Dado bewust verwijzingen naar andere kunstenaars in zijn werk, bouwde hij voort op hun prestaties en integreerde die in zijn eigen werk. Onder hedendaagse kunstenaars noemde hij Robert Rauschenberg, Jasper Johns, Cy Twombly en Joseph Beuys als invloeden. Vooral Rauschenbergs omgang met objecten en schilderkunst, illusie en werkelijkheid en hun onderlinge verhouding sprak hem aan, evenals Rauschenbergs vrije materiaalgebruik en rijke beeldtaal. Later bestudeerde Dado nauwgezet eerdere abstracte Europese kunst, zoals kubisme, Piet Mondrian en Paul Klee. Hij waardeerde Klees vermogen kunst, werkelijkheid en symboliek op verschillende niveaus te behandelen, en ook het literaire element in diens werk.

Dado (Miodrag Djuric, 1933^[1]–2010^[1]) was een in Montenegro geboren kunstenaar die een groot deel van zijn loopbaan in Frankrijk doorbracht. Na zijn studie aan de Academie voor Schone Kunsten in Belgrado verliet hij Joegoslavië in 1956^[1] en vestigde zich in Parijs. Daar kreeg hij erkenning voor zijn kenmerkende stijl, vaak geassocieerd met Art Brut. Zijn werk onderzoekt vaak vernietiging, verval en het groteske, verbeeld met verontrustende beelden en vervormde vormen. Zijn schilderijen, tekeningen en beelden tonen vaak nachtmerrieachtige visioenen van gemuteerde figuren en desolate omgevingen. Ze kunnen worden opgevat als reflecties op de donkere kanten van de menselijke natuur en de verschrikkingen van oorlog, al vermeed Dado eenvoudige interpretaties. Zijn werk werd internationaal tentoongesteld en hij ontving verschillende prijzen. Hij woonde en werkte tot zijn dood in Hérouval, Frankrijk.

Dado werd geboren in 1933^[1] en stierf in 2010^[1], 77 jaar oud.

Dado overleed in 2010^[1] op 77-jarige leeftijd.