Cornelis Saftleven

• 

  Musée Magnin

  Dijon, Frankrijk

  2 werken

  

  MuseumgegevensKaart

Plan je bezoek om werk van Cornelis Saftleven te zien →

• Waar staat Cornelis Saftleven om bekend?+

  Cornelis Saftleven staat bekend om zijn brede artistieke oeuvre, met boereninterieurs, genrestukken, dieren en satirische allegorieën. Vooral zijn hellelandschappen en satirische allegorieën met groteske hybride wezens zijn bekend.
• Wat is het beroemdste werk van Cornelis Saftleven?+

  Het is moeilijk één ‘beroemdste’ werk van Cornelis Saftleven aan te wijzen, omdat roem subjectief is en door de tijd heen verandert. In overzichten van zijn oeuvre keren bepaalde thema’s en onderwerpen echter terug. Saftleven, een Nederlandse schilder uit de gouden eeuw die in 1607 werd geboren, staat bekend om genrestukken, dierstukken en voorstellingen van het boerenleven. Hij maakte ook historiestukken en allegorische werken. Zijn stijl kenmerkt zich door humor en aandacht voor detail. Catalogi van zijn schilderijen bevatten vaak stalinterieurs met dieren, boerentaferelen (vaak humoristisch of satirisch) en voorstellingen van de hel of de onderwereld. Deze onderwerpen laten zien op welke gebieden hij een belangrijke bijdrage leverde en tijdens zijn loopbaan erkenning kreeg. Verder kunsthistorisch onderzoek met databanken en museumcollecties is nodig om vast te stellen of één schilderij qua historische invloed of populariteit boven de andere uitsteekt.
• Wat moet ik weten over de prints van Cornelis Saftleven?+

  Cornelis Saftleven (1607–1681) was een Nederlandse schilder, tekenaar en graficus uit de gouden eeuw. Hij staat bekend om genrestukken, portretten en dierstukken. Zijn prenten worden minder vaak besproken dan die van sommige tijdgenoten, maar tijdens zijn leven waren andere kunstenaars met de naam Cornelis actief als graficus. Cornelis Cort (1533–1578) maakte bijvoorbeeld gravures als The Liberal Arts naar ontwerpen van Frans Floris. Cornelis Bos (circa 1510–1566) was graveur, etser en prentenuitgever. Hij is bekend om Gathering of the Manna en The Entombment. Deze voorbeelden tonen de uiteenlopende onderwerpen, zoals Bijbelse taferelen, die in prenten uit die tijd voorkwamen. De prenten van Saftleven zouden zijn verspreid binnen de gevestigde prentenmarkt in Nederland.
• Tot welke stijl of stroming behoorde Cornelis Saftleven?+

  Cornelis Saftleven was een Nederlandse schilder uit de gouden eeuw, een artistieke periode in het 17e-eeuwse Nederland. Verschillende factoren droegen bij aan het ontstaan ervan, vooral de Reformatie en de vestiging van het protestantisme. De religieuze en politieke onrust splitste de Lage Landen in twee gebieden: Vlaanderen bleef katholiek en royalistisch, terwijl Nederland een republiek en centrum van het protestantisme werd. Doordat grootschalige religieuze kunst uit katholieke kerken werd verwijderd, ontstond er een leemte in de artistieke smaak van de Nederlandse bevolking. Door de groeiende handel en welvaart brak de Nederlandse gouden eeuw aan en groeiden cultureel zelfbewustzijn en vertrouwen. De visuele uitbundigheid van de barok, met haar katholieke verbanden, stond sterk tegenover de protestantse waarden van zelfverloochening en soberheid. Nederlandse kunstenaars hadden daardoor weinig mogelijkheden buiten portretopdrachten, wat tot onzekerheid over hun beroep leidde.
• Welke technieken of materialen gebruikte Cornelis Saftleven?+

  Uit onderzoek van werk van Cornelis Saftleven en zijn tijdgenoten blijkt dat hij uiteenlopende materialen gebruikte. Op panelen uit de noordelijke renaissance is het hout doorgaans Baltisch eiken. De jaarringen kunnen aan de hand van referentiemateriaal worden gekarteerd om een reeks vast te stellen, te vergelijken, statistisch te analyseren en met dendrochronologie te dateren. Pigmenten met zware elementen, zoals loodwit, verschijnen zeer wit op röntgenfoto’s. Dat helpt de constructie van een paneel te begrijpen en laat zien waar en hoe planken zijn verbonden. Ook albast werd gebruikt, vooral in de Lage Landen van de 16e en 17e eeuw, en gold als vervanging voor wit marmer. Albast is gemakkelijk te snijden en glad af te werken. Vanwege de zachtheid gebruikte men voor gedetailleerd beeldhouwwerk gereedschap voor andere steensoorten en zelfs houtbewerkingsgereedschap. Het oppervlak werd zorgvuldig gepolijst. Verguldsel werd op albast aangebracht om zomen van kleding, textiel, haar en architectuur te accentueren.
• Waar stond Cornelis Saftleven om bekend?+

  Cornelis Saftleven (1607–1681) was een schilder, tekenaar en prentmaker uit de Nederlandse Gouden Eeuw. Hij is vooral bekend om zijn genrestukken, boereninterieurs, dierenschilderijen en satirische allegorieën. Hij werd geboren in Gorinchem en verbleef in Rotterdam en Utrecht. Zijn vroege werk toont de invloed van Adriaen Brouwer, vooral in zijn voorstellingen van het boerenleven. Vaak beeldde hij rumoerige drink-, rook- en vechtpartijen af, met een scherp oog voor detail en karakter. Saftleven ontwikkelde een eigen stijl die realisme met fantasie combineerde. Zijn dierenschilderijen vallen op door hun humor en antropomorfisme. Hij beeldde dieren geregeld af in menselijke situaties en hekelde daarmee menselijk gedrag. De werken tonen zijn vaardigheid in het weergeven van de textuur en kleuren van vacht en veren. Naast genre- en dierstukken maakte Saftleven ook religieuze en mythologische scènes en portretten. Hij was veelzijdig en werkte in verschillende media, waaronder olieverf, aquarel en etsen. Zijn prenten kenmerken zich door krachtige lijnen en expressieve composities. Zijn kunst biedt waardevol inzicht in het sociale en culturele leven in de 17e-eeuwse Nederlanden.
• Wanneer leefde en werkte Cornelis Saftleven?+

  Cornelis Saftleven (1607–1681) was een schilder, tekenaar en prentmaker uit de Nederlandse Gouden Eeuw. Hij werd geboren in Gorinchem. Zijn vader, Herman Saftleven I (1580–1627), was eveneens schilder. Rond 1612 verhuisde het gezin naar Rotterdam, waar Cornelis en zijn broers Abraham en Herman II allemaal kunstenaar werden. Waarschijnlijk leerde Saftleven het vak van zijn vader. In 1632 was hij lid van het Rotterdamse Sint-Lucasgilde. Van 1634 tot 1637 woonde hij in Antwerpen. Rond 1637 keerde hij terug naar Rotterdam, waar hij tot 1667 bleef. In 1667 verhuisde hij naar Amsterdam; daar stierf hij in 1681. Saftlevens oeuvre was veelzijdig. Hij is bekend om boerengenrestukken, dierenschilderijen, portretten en Bijbelse of mythologische onderwerpen. Zijn vroege werk toont de invloed van Adriaen Brouwer en David Teniers de Jongere. Later ontwikkelde hij een persoonlijker stijl, vaak gekenmerkt door humor en satire. Hij maakte veel tekeningen en prenten naast zijn schilderijen. Gedurende zijn hele loopbaan was hij productief en veelzijdig.
• Waar kan ik het werk van Cornelis Saftleven zien?+

  Schilderijen van Cornelis Saftleven zijn te vinden in verschillende Europese musea. In Duitsland bevinden zijn werken zich in de Hamburger Kunsthalle en de Staatliche Kunstsammlungen in Kassel. Ook Museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam en het Teylers Museum in Haarlem bezitten voorbeelden. Andere locaties zijn het Göteborgs konstmuseum, het Nationalmuseum in Stockholm en het Museo de Bellas Artes in Granada. Werk is eveneens opgenomen in de collectie van het Mauritshuis in Den Haag. Een deel bevindt zich in particuliere collecties, zoals een collectie in Hoevelaken en een werk dat vroeger eigendom was van dr. C. J. K. van Aalst. Buiten Europa bezitten ook het San Diego Museum of Art en het M. H. de Young Memorial Museum in San Francisco werk. Deze locaties bieden gelegenheid Saftlevens oeuvre te bekijken.
• Waar kwam Cornelis Saftleven vandaan?+

  Cornelis Saftleven werd geboren in Gorinchem, een Nederlandse stad in de provincie Zuid-Holland. Als geboortejaar wordt meestal 1607 genoemd, hoewel sommige bronnen 1606 vermelden. Saftlevens vader Herman was ook schilder. Rond 1612 verhuisde het gezin naar Rotterdam, waar Cornelis en zijn broers Abraham en Isaac hun kunstenaarsloopbaan begonnen. Rotterdam bleef gedurende een groot deel van zijn leven zijn uitvalsbasis, al reisde hij veel. In de jaren 1630 verbleef hij enige tijd in Antwerpen en mogelijk Utrecht. Die reizen brachten hem in aanraking met verschillende artistieke stijlen en invloeden en vormden zijn ontwikkeling als kunstenaar. In 1632 staat hij in Utrecht vermeld. Later in zijn leven verhuisde Saftleven rond 1667 naar Amsterdam. Daar stierf hij in 1681. Hoewel hij in verschillende steden woonde, waren zijn vormende jaren in Rotterdam essentieel voor zijn artistieke begin.
• Wie werd door Cornelis Saftleven beïnvloed?+

  De invloed van Cornelis Saftleven is het duidelijkst zichtbaar in het werk van zijn jongere broer Herman Saftleven de Jonge (1609–1685). Herman volgde Cornelis’ stijl, vooral in zijn vroege schilderijen. Ook de Rotterdamse schilder Hendrick Verschuring (1627–1690) toont invloed van Saftleven. Cornelis Dusart (1660–1704), een kunstenaar uit Haarlem, nam eveneens elementen van diens aanpak over. Deze kunstenaars laten zien hoe Saftlevens ideeën zich door Nederland verspreidden. Zijn aandacht voor boerentaferelen en dierstudies vond een publiek en navolgers. Zijn invloed blijkt uit de manier waarop latere kunstenaars vergelijkbare onderwerpen benaderden. Dusart was geen directe leerling, maar zijn werk toont waardering voor Saftlevens vernieuwingen in de genreschilderkunst. Ook Verschuring lijkt zich door Saftleven te hebben laten inspireren in zijn voorstellingen van het plattelandsleven. De mate van invloed verschilt, maar Saftlevens aanwezigheid is in hun werk merkbaar.
• Wie beïnvloedde Cornelis Saftleven?+

  Tot de invloeden op Cornelis Saftleven behoorden drie kunstenaars: Lucas van Uden (1595–1672/3), Jan Both (circa 1615–1652) en Aelbert Cuyp (1610–1691). Deze kunstenaars en Saftleven keerden zich af van het classicisme en baseerden hun werk niet op mythologische of Bijbelse onderwerpen. In plaats daarvan richtten ze zich op het vastleggen van licht op verschillende momenten van de dag. Volgens biograaf Arnold Houbraken was hun vermogen om licht weer te geven verbazingwekkend en inspirerend. Houbraken schreef ook over Herman Saftleven (circa 1609–1685), Cornelis’ broer. Hij vond Herman niet intelligent en vertelde een anekdote om diens goedgelovigheid te illustreren. Toch waardeerde Houbraken Hermans werk als schilder van riviergezichten. Volgens hem boden Hermans beste werken de kijker inzicht in de schoonheid van de schepping. Houbraken zag waarde in onderwerpen als fysionomie en rivierlandschappen en geloofde dat de ongerepte natuur mensen een weerspiegeling van het intellect van de Schepper liet zien.
• Wie was Cornelis Saftleven?+

  Cornelis Saftleven (1607–1681) was een schilder, tekenaar en prentmaker uit de Nederlandse Gouden Eeuw. Hij werd geboren in Gorinchem en stierf in Rotterdam. Zijn vader, Herman Saftleven I (1580–1627), was ook schilder. Saftleven wordt geassocieerd met genrestukken, dierenschilderijen en portretten. Hij maakte veel schilderijen van stalinterieurs met dieren en van boerentaferelen. Zijn stijl wordt vaak vergeleken met die van Adriaen Brouwer. Rond 1632 woonde Saftleven in Utrecht. Daar kwam hij in contact met kunstenaars als de Vlaamse schilder Jan Lievens en de caravaggisten, die zijn artistieke ontwikkeling beïnvloedden. In 1637 keerde hij terug naar Rotterdam. Vanaf de jaren 1640 verschoof zijn werk naar meer italianiserende schilderstijlen. Saftleven was een productief kunstenaar. Zijn werk is onder meer opgenomen in de collecties van het Rijksmuseum in Amsterdam, het Ashmolean Museum in Oxford en de National Gallery in Londen. Zijn broer Herman Saftleven de Jongere (1609–1685) was eveneens schilder en staat bekend om zijn riviergezichten.