







Carlo Urbino
In 1553[1] leverde Carlo Urbino tekeningen voor Camillo Agrippa’s verhandeling over de meetkunde van het schermen, een ongewone opdracht voor een schilder die beter bekend was om altaarstukken. De samenwerking wijst op het onderling verbonden artistieke leven in het zestiende-eeuwse Lombardije, waar schilders zonder veel schijnbare tegenstelling werkten aan religieuze opdrachten, hofprojecten en technische illustraties.

Biografie
Urbino werd rond 1525[1] geboren in Crema, in de Povlakte ten oosten van Milaan. Zijn opleiding bracht hem dicht bij het atelier van de gebroeders Campi in Cremona — Antonio, Bernardino en Giulio — wier beheerste maniëristische stijl veel Lombardische schilderkunst halverwege de eeuw vormgaf. Hij werkte vooral in Milaan, waar er een constante vraag was naar kerkdecoratie. In 1556[1] voltooide hij Christ and the Virgin en Assumption of the Virgin voor Santa Maria presso San Celso, een van de drukst bezochte bedevaartskerken van de stad. Negen jaar later werkte hij met Bernardino Campi samen aan een Transfiguration voor San Fedele.
Zijn werk in Milaan omvatte verschillende kerken: fresco’s in Sant’Eustorgio, San Lorenzo en San Marco, en Doubting Thomas, nu in de Pinacoteca di Brera. Het zijn degelijke, kundig gemaakte werken; de figuren zijn met academische zorg gecomponeerd en de draperieën volgen de maniëristische conventie van gestileerde plooien en stilgezette beweging. Deze schilderijen vervulden hun devotionele doel zonder bijzondere verrassingen.
In de jaren 1570[1] keerde Urbino terug naar Crema, waar hij schilderde voor het heiligdom Santa Maria della Croce. Ook werkte hij in het Palazzo del Giardino in Sabbioneta onder het mecenaat van Vespasiano Gonzaga, wiens hertogelijke residentie kunstenaars uit heel Noord-Italië aantrok. Hij stierf rond 1585[1]. Zijn oeuvre is dat van een vaardige vakman die binnen een traditie werkte, niet ertegenin.
Tijdlijn
- 1525Geboren in Crema, in de Povlakte ten oosten van Milaan.
- 1553Leverde tekeningen voor Camillo Agrippa’s verhandeling over de meetkunde van het schermen.
- 1556Voltooide Christ and the Virgin en Assumption of the Virgin voor Santa Maria presso San Celso in Milaan.
- 1565Werkte met Bernardino Campi samen aan een Transfiguration voor San Fedele in Milaan.
- 1570Keerde terug naar Crema, waar hij voor het heiligdom Santa Maria della Croce schilderde.
- 1570Werkte in het Palazzo del Giardino in Sabbioneta onder het mecenaat van Vespasiano Gonzaga.
- 1585Stierf op ongeveer 60-jarige leeftijd.
Belangrijke werken
Tik om groter te bekijken.
Volgende stop
Bekijk de kunststromingen →
Alle kunststromingen in de collectie, van de renaissance tot popart.
Veelgestelde vragen
Waar staat Carlo Urbino om bekend?
Carlo Urbino is bekend om zijn schilderijen, vooral altaarstukken en fresco’s in Milaan en Crema. Ook leverde hij tekeningen voor een verhandeling over de meetkunde van het schermen.Wat is het beroemdste werk van Carlo Urbino?
Carlo Urbino is tegenwoordig weinig bekend. Federico Barocci, geboren rond 1535[1] in Urbino, is een belangrijkere kunstenaar uit die stad. Hij profiteerde van het levendige artistieke klimaat dat Guidobaldo II della Rovere stimuleerde. Guidobaldo nam schilder en architect Girolamo Genga in dienst. Genga’s werk vormde Urbino om tot een centrum van de school of Raphael. Via Guidobaldo’s mecenaat leerde Barocci ook werk van Titian kennen; diens schilderijen waren, samen met die van Raphael, fundamenteel voor Barocci’s artistieke ontwikkeling. Barocci’s beroemdste schilderij is The Visitation. Het werd in opdracht van de Chiesa Nuova in Rome gemaakt; de geschiedenis ervan onthult Barocci’s temperament en werkwijze. Hij begon er rond 1582 aan, maar voltooide het pas in 1586. Toen The Visitation in Rome aankwam, was het zeer populair en stonden mensen drie dagen in de rij om het te zien. Het schilderij beïnvloedde onder anderen Scipione Pulzone, wiens Visitation voor de Cappella della Madonna della Strada Barocci’s invloed toont. Het werk werd breed verspreid via gravures en bestudeerd door Peter Paul Rubens.Wat moet ik weten over de prints van Carlo Urbino?
Carlo Urbino was een Italiaanse schilder en tekenaar die halverwege de 16e eeuw actief was in Urbino. Hoewel weinig over zijn leven bekend is, zijn enkele feiten uit historische bronnen af te leiden. In 1611 circuleerden enkele van zijn tekeningen en prenten onder kunstenaars in Urbino. Dat wijst erop dat hij actief was en contacten had met plaatselijke verzamelaars en andere kunstenaars. Twee albums met talrijke tekeningen zijn aan Urbino toegeschreven, al betwisten geleerden sommige toeschrijvingen. Eén album bevindt zich in de Koninklijke Collectie van Windsor Castle. Op het eerste folio staat: “Piante e disegni di mano di Muzio Oddi di Urbino” (“Plattegronden en tekeningen van de hand van Muzio Oddi uit Urbino”). Een ander album bevindt zich in de Biblioteca Medicea Laurenziana in Florence. De albums bevatten ook werk van kunstenaars als Francesco di Giorgio. Urbino’s tekeningen dienden waarschijnlijk als voorbeelden voor zijn eigen praktijk en kunnen ook bedoeld zijn geweest om andere kunstenaars op te leiden.Tot welke stijl of stroming behoorde Carlo Urbino?
Carlo Urbino’s loopbaan viel samen met de overgang van het maniërisme naar de barok. Het maniërisme, gangbaar aan het einde van de 16e eeuw, werd gekenmerkt door een gevoel van gekunsteldheid. De barok ontstond in het begin van de 17e eeuw. Italiaanse kunstenaars als Caravaggio, Annibale Carracci en Maderna probeerden samenhang en juiste verhoudingen in de kunst te brengen, als tegenwicht voor de vermeende anarchie van het maniërisme. Kenmerken van de barok, zoals dynamische beweging, verschenen pas in de jaren 1620. Rubens, die vertrouwd was met de Italiaanse kunst van de 16e eeuw, was een pionier van barokke beweging: hij bouwde composities op rond een dynamische spiraallijn die schilderijen levendigheid gaf. Die dynamiek verschilde van de verspreide beweging in het maniërisme. De energie van de barok loopt als een draad door de figuren, die driedimensionaal zijn opgevat. Vormen vloeien in elkaar over en beweging verschijnt in houdingen, modellering en contouren. In de jaren 1620 paste Bernini vergelijkbare principes toe in de beeldhouwkunst, met dynamische, organische vormen als resultaat. Zo kan Carlo Urbino worden gezien als onderdeel van de verschuiving van het maniërisme naar de vroege barok.Welke technieken of materialen gebruikte Carlo Urbino?
Carlo Urbino was een schilder en tekenaar die halverwege de 16e eeuw in Urbino actief was. Er zijn weinig details over zijn technieken bekend, maar uit de praktijk van zijn tijdgenoten en de toenmalige productiecontext in Urbino kunnen enkele gevolgtrekkingen worden gemaakt. Urbino was een centrum voor de vervaardiging van verfijnde voorwerpen en kunstenaars in de streek hadden toegang tot een breed scala aan materialen. In bewaard gebleven documenten staan pigmenten en penselen op bestellijsten. Net als andere kunstenaars uit die tijd maakte Urbino waarschijnlijk voorbereidende tekeningen. Die konden met technieken als bestuiven (houtskool door kleine gaatjes overbrengen) op het uiteindelijke oppervlak worden gezet. Sommige kunstenaars vergrootten kleine tekeningen met een rastersysteem. Ook zijn in portretten uit die periode levensgrote kartons gebruikt om belangrijke compositie-elementen over te brengen. Paneelschilderijen kregen een grondlaag van gesso, een mengsel van gips en dierlijke lijm, voor een glad oppervlak. Ook fresco’s, waarbij pigmenten op nat pleisterwerk worden aangebracht, waren gebruikelijk voor muurschilderingen.Waar stond Carlo Urbino om bekend?
Federico Barocci (ca. 1535[1]–1612[1]) geldt, samen met Caravaggio en de Carracci, als een artistieke hervormer die bijdroeg aan de ontwikkeling van de barok. Hij werd geboren in Urbino en trad in dienst van hertog Guidobaldo II della Rovere. De hertogelijke familie bezat een collectie renaissancekunst die Barocci bestudeerde. Hij kopieerde werken van Raphael en Titian. Halverwege de jaren 1550 ging Barocci naar Rome om te werken voor kardinaal Giulio della Rovere, Guidobaldo’s zoon. Daar ontmoette hij de gebroeders Zuccaro en leerde hij de maniëristische stijl. Zijn Romeinse werken werden niet goed ontvangen. Na een ziekte in 1565 keerde hij terug naar Urbino. In de jaren 1580 nam hij afstand van het maniërisme en ontwikkelde hij een eigen stijl. Hij maakte aantrekkelijke werken die voldeden aan de eisen van het Concilie van Trente voor religieuze kunst. Zijn reputatie groeide en hij kreeg opdrachten uit heel Italië. Zijn schilderij The Visitation werd in 1586 van Urbino naar Rome gestuurd. Het werd goed ontvangen; mensen stonden drie dagen in de rij om het te zien. Het werk beïnvloedde kunstenaars in Rome. Barocci’s laatste schilderij, Last Supper voor de kathedraal van Urbino, toont invloed van Justus van Ghents vijftiende-eeuwse altaarstuk Institution of the Eucharist.Wanneer leefde en werkte Carlo Urbino?
Carlo Urbino werd in 1529[1] geboren in Sant’Angelo in Vado, in de Marken. In 1543/44 was hij naar Rome verhuisd. Daar kopieerde hij antieke monumenten en werken van Polidoro da Caravaggio, Rafaël en Michelangelo. Hij werd opgeleid door Danielle Porri da Parma en schilderde in S. Maria di Alvito in de Abruzzen. In 1548 schilderde Urbino geveltaferelen over Furius Camillus voor Palazzo Jacopo Mattei in Rome. Tussen 1548 en circa 1551 maakte hij vier scènes uit het leven van Sint-Ambrosius voor de kerk van S. Ambrogio (sindsdien verloren gegaan), gevelschilderingen over het leven van Alexander de Grote (eveneens verloren) bij S. Lucia della Tinta, verhalen over Mercurius op de gevel van het huis van Mattiuolo (verloren gegaan) en andere, niet geïdentificeerde gevels. In 1550 maakte hij tijdelijke decoraties voor de kroning van paus Julius.Waar kan ik het werk van Carlo Urbino zien?
Tekeningen van Carlo Urbino zijn op verschillende plaatsen te zien: het Ackland Art Museum van de University of North Carolina at Chapel Hill, het Allen Memorial Art Museum van Oberlin College en de Art Gallery of Ontario in Toronto. Ook zijn werk bevindt zich in het Art Institute of Chicago en het Art Museum van Princeton University. Andere locaties zijn het Baltimore Museum of Art, Cleveland Museum of Art, Cooper-Hewitt Museum van het Smithsonian Institution en Fogg Art Museum van Harvard University in Cambridge, Massachusetts. Tekeningen van Urbino bevinden zich verder in het J. Paul Getty Museum in Malibu, Los Angeles County Museum of Art, Metropolitan Museum of Art in New York en Museum of Fine Arts in Boston. Zijn werk is ook te zien in de National Gallery of Art in Washington, D.C., National Gallery of Canada in Ottawa, Nelson-Atkins Museum of Art en Philadelphia Museum of Art. Ten slotte zijn tekeningen van Urbino te bekijken in de Pierpont Morgan Library in New York, Saint Louis Art Museum, Snite Museum of Art van de University of Notre Dame, University of Michigan Museum of Art in Ann Arbor, Vaticaanse Musea, Wallace Collection in Londen, Worcester Art Museum en Yale University Art Gallery in New Haven.Waar kwam Carlo Urbino vandaan?
Carlo Urbino was ondanks zijn achternaam niet de kunstenaar die in Urbino werd geboren. Dat was Federico Barocci (ca. 1535[1]–1612[1]), afkomstig uit Urbino tijdens de heerschappij van Guidobaldo II della Rovere. Guidobaldo schiep een klimaat van enthousiast mecenaat voor de kunsten en herleefde zo de traditie van Federigo da Montefeltro. Hij nam schilder en architect Girolamo Genga in dienst. Genga gaf de stad de kenmerkende trekken waardoor zij ook nu nog wordt gezien als een schepping van de school of Raphael. Guidobaldo’s steun bracht Barocci in contact met het werk van Titian. Guidobaldo had Titian nog meer lief dan Francesco Maria I, die als eerste werk van de Venetiaanse kunstenaar begon te verzamelen; die werken waren samen met Raphael’s schilderijen fundamenteel voor Barocci’s snelle artistieke ontwikkeling. Halverwege de jaren 1550 reisde Barocci naar Rome om te werken voor Guidobaldo’s zoon, kardinaal Giulio della Rovere. Daar ontmoette hij de gebroeders Zuccaro en leerde hij de maniëristische schilderstijl. Na een ziekte in 1565 keerde hij terug naar Urbino. In de jaren 1580 liet hij zijn maniëristische neigingen achter zich en ontwikkelde hij een persoonlijke stijl.Wie was Carlo Urbino?
Carlo Urbino was in de 16e eeuw actief als kunstenaar in Italië. Meer specifiek was hij een tijdgenoot van Federico Barocci (ca. 1535[1]–1612[1]), die eveneens uit Urbino kwam. Barocci werkte voor hertog Guidobaldo II della Rovere. De familie della Rovere bezat een voortreffelijke collectie renaissancekunst die Barocci kon bestuderen. Hij kopieerde werken van Raphael en Titian. Halverwege de jaren 1550 ging Barocci naar Rome om te werken voor Guidobaldo’s zoon, kardinaal Giulio della Rovere. Daar ontmoette hij de gebroeders Zuccaro, van wie hij de maniëristische schilderstijl leerde. Zijn werken werden in Rome niet goed ontvangen; na een ernstige ziekte in 1565 keerde hij terug naar Urbino. In de jaren 1580 nam hij afstand van het maniërisme en ontwikkelde hij een eigen stijl. Dat leidde tot aantrekkelijke werken die voldeden aan de eisen van het Concilie van Trente voor afbeeldingen van religieuze onderwerpen. Zijn reputatie was gevestigd en hij kreeg opdrachten uit heel Italië.Waarom zijn de werken van Carlo Urbino vandaag belangrijk?
Carlo Urbino’s werk sluit aan bij de artistieke tradities van Urbino, een stad die bekendstaat om haar culturele prestaties tijdens de renaissance. Urbino was in heel Europa bekend om zijn ambachtelijke vakmanschap. De vervaardiging van maiolica-aardewerk was in het hertogdom tot een hoogtepunt gebracht; Francesco Xanto Avelli, de belangrijkste beoefenaar ervan, woonde en werkte er. Urbino was ook de geboorteplaats van architect Bramante en natuurlijk van Rafaël. Een latere figuur, Mutio Oddi, kocht in 1636 Rafaëls geboortehuis. Hij toonde portretten van grondleggers van de wiskunde naast een portret van schilder Barocci, de uomini illustri van Urbino, en verbond zo wiskunde en kunst. Oddi vierde het samenwerkingskarakter van de wiskundige traditie uit Urbino. Guidobaldo bedacht de brekingswijzer (scaphe-dial) en begreep de complexe meetkunde die nodig was om hem goed te laten werken; ambachtsman Barocci vervaardigde het instrument. In Urbino gingen intellectuele kennis en ambachtelijke vaardigheid samen. Oddi suggereerde dat de uomini illustri van Urbino de ouden overtroffen, omdat hij hen niet in klassieke geschriften kon terugvinden.Wat was de kunststijl van Carlo Urbino?
Carlo Urbino’s stijl sloot nauw aan bij het atelier van de gebroeders Campi in Cremona, wier beheerste maniëristische stijl halverwege de eeuw veel Lombardische schilderkunst vormgaf. Zijn figuren waren met academische zorg gecomponeerd; de draperieën volgden de maniëristische conventie van gestileerde plooien en stilgezette beweging.
Bronnen
De redactionele tekst gebruikt de volgende primaire en tertiaire bronnen over Carlo Urbino.
- [1] Wikipedia Wikipedia: Carlo Urbino Gebruikt voor: biografie, geboortedata, overlijdensdata, identificatiegegevens, toeschrijving aan een kunststroming, nationaliteit.
- [2] boek Alexander Marr, Between Raphael and Galileo _ Mutio Oddi and the Mathematical Culture of Late Renaissance Italy Gebruikt voor: biografie, stijlanalyse.
- [3] boek Alexander Marr, Between Raphael and Galileo _ Mutio Oddi and the Mathematical Culture of Late Renaissance Italy Gebruikt voor: stijlanalyse.
- [4] boek Lilian H. Zirpolo, Historical Dictionary of Baroque Art and Architecture Gebruikt voor: biografie.
- [5] boek Müntz, Eugène; , Raphael - Volume 1 Gebruikt voor: biografie.
- [6] boek Metropolitan Museum of Art (New York, N.Y.), The Age of Caravaggio Gebruikt voor: biografie.
- [7] boek Marcello Simonetta, The Montefeltro Conspiracy Gebruikt voor: stijlanalyse.
De redactie staat onder toezicht van Solis Prints. Bronnen gecontroleerd op 9 oktober 2026. Klik op een bron voor meer informatie of houd de muis boven [N] op de pagina hierboven voor een voorvertoning.
Redactionele normenMethodologieCorrectiesToelichting op AI-gebruikOver de redactie

