Augustin Théodule Ribot

Het is moeilijk één werk als het ‘beroemdste’ van Augustin Théodule Ribot aan te wijzen, want bronnen noemen uiteenlopende werken uit zijn oeuvre. Hij was een productieve schilder van stillevens, portretten en genrestukken; verschillende schilderijen zijn in overzichtswerken over kunstgeschiedenis opgenomen. Daaronder zijn Woman Sewing (1880), Self-Portrait “Les Misérables” (1888) en Self-Portrait with The Yellow Christ (1890–1891). Deze werken en andere, zoals Still Life with Fruits (1888), tonen de uiteenlopende onderwerpen en stijlen die hij in zijn loopbaan verkende. Zijn portretten verraden belangstelling voor het individu, terwijl zijn genrestukken inkijkjes in het dagelijks leven bieden. Zijn stillevens tonen zijn vaardigheid in het weergeven van texturen en kleuren van gewone voorwerpen.

Hoewel Augustin Théodule Ribot vooral bekend is als schilder, verzamelden sommige kunstenaars die zijn werk kenden prenten. Vincent van Gogh bezat bijvoorbeeld prenten van kunstenaars als Herkomer, Menzel, Renouard, Frère en Heilbuth. Hij verzamelde ook nummers van publicaties als *Le Monde illustré* en *Univers Illustré*, waarin soms lithografieën verschenen. Bij deze techniek worden een speciaal krijt, autografische inkt en drukinkt gebruikt op behandeld papier. De tekening wordt bevochtigd, met de beeldzijde omlaag op een korrelige steen gelegd en vervolgens door een pers gehaald. Als de inkt daarbij uitloopt, kan het beeld verloren gaan. Sommige kunstenaars maken platen van collages met lithografische proefdrukken. Die proeven kunnen laten zien in welke volgorde kleuren zijn aangebracht om de uiteindelijke prent te maken.

Augustin Théodule Ribot wordt verbonden met het realisme, dat halverwege de 19e eeuw in Frankrijk opkwam. Samen met kunstenaars als François Bonvin en Isidore Pils geldt hij als een minder bekende vertegenwoordiger van de *école réaliste*. Zijn eerste inzendingen voor de Salon werden afgewezen; in 1859 werd zijn werk voor het eerst in Bonvins atelier tentoongesteld. In 1864 kreeg hij erkenning op de Salon en ontving hij een medaille in de categorie genrestukken. Zijn onderwerpen waren vaak keukenscènes, koks en religieuze thema's. De staat verwierf zijn schilderij *Saint-Sébastien, martyr* uit 1865. Dit werk verbeeldt het lijden van Sint-Sebastiaan in detail, met sterk realisme en barok drama. De figuren die de heilige verzorgen, dragen boerenkleding, waardoor het martelaarschap toegankelijk wordt weergegeven. Zijn schemerige licht en vergrijsde kleuren, die aan Spaanse meesters doen denken, droegen bij aan zijn eigentijdse interpretatie van een religieus icoon.

Augustin Théodule Ribot staat bekend om zijn bijzondere aanpak van schildertechnieken en materialen. Hij gebruikte vaak een donker palet en schiep dramatische licht-donkercontrasten, een stijl die soms ‘tenebrisme’ wordt genoemd. Hij experimenteerde met dikke verflagen en bouwde zo gestructureerde oppervlakken op. Met een paletmes bracht hij verf aan en maakte hij een ruw, ongelijk oppervlak. Deze impastotechniek gaf zijn werk een tastbare kwaliteit. Hij gebruikte olieverf, penselen en doek. Volgens sommige bronnen verwerkte hij ook as, zand en kolengruis in zijn verf, wat zijn schilderijen een kenmerkende korrelige textuur en sombere kleur gaf. Soms verdunde hij zijn verf met terpentijn. Zijn aanpak van materialen en technieken was vernieuwend voor zijn tijd. Hij daagde conventies uit en zocht nieuwe manieren om zijn artistieke visie uit te drukken.

Augustin Théodule Ribot was een Franse realistenschilder, bekend om genrestukken die vaak het leven van arbeiders verbeeldden. Zijn loopbaan begon aan het einde van de jaren 1850. Nadat de Salon zijn werk had afgewezen, werd het tentoongesteld in het atelier van François Bonvin. In de jaren 1860 kreeg hij erkenning en ontving hij in 1864 een medaille op de Salon. Zijn schilderijen bevatten soms religieuze thema's en verbonden alledaagse ervaringen met spiritualiteit. In 1865 kocht de staat Ribots *Saint-Sébastien, martyr*. Het schilderij beeldt de dood van de heilige af met realisme en barok drama; de figuren die Saint Sebastian bijstaan, dragen boerenkleding. Ribot ontving aanvullende overheidssubsidies, maar de belangstelling van de staat voor realistische schilders nam later af. Zijn loopbaan markeert een verandering in de verhouding tussen de staat en kunstenaars: schilders kregen meer vrijheid en konden hun werk zelf prijzen. Ook zijn schilderijen *L’Huitre et les plaideurs* en *Les Philosophes* werden door de staat verworven.

Augustin Théodule Ribot werd op 8 augustus 1823 geboren in Saint-Nicolas-d'Attez, Normandië. Hij stierf op 12 september 1887 in Colombes, nabij Parijs. Zijn loopbaan speelde zich hoofdzakelijk in Parijs af. In 1851 verhuisde zijn familie naar de stad. Hij studeerde korte tijd aan de École des Beaux-Arts en werkte ook als leerling-letterschilder en decorateur. In 1861 kreeg hij erkenning toen zijn schilderijen werden toegelaten tot de Parijse Salon. Hij beeldde vaak scènes uit het dagelijks leven af, met bijzondere aandacht voor mensen uit de arbeidersklasse. Zijn schilderijen bevatten vaak sterke licht-donkercontrasten, een techniek die met die van de oude meesters is vergeleken. Zijn werk werd tentoongesteld op de Salon des Artistes Français, die in 1881 begon.

Schilderijen van Augustin Théodule Ribot bevinden zich in talrijke openbare collecties. Veel daarvan zijn in Frankrijk, onder meer in het Musée des Beaux-Arts in Nantes, Rouen en Lille, en in het Musée d’Orsay en het Musée du Louvre in Parijs. Andere Europese musea met werk van hem zijn de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België in Brussel en het Kunsthistorisches Museum in Wenen. Amerikaanse musea met werk van Ribot zijn het Los Angeles County Museum of Art; het Metropolitan Museum of Art in New York; het Minneapolis Institute of Arts; het Museum of Modern Art in New York; het Royal Ontario Museum in Toronto; het Virginia Museum of Fine Arts in Richmond, Virginia; en de Wolfsonian van Florida International University in Miami Beach.

De invloed van Augustin Théodule Ribot is vooral zichtbaar in zijn onconventionele houding tegenover licht, schaduw en directheid. Thomas Couture, die geen lid was van de Academie, gaf zijn liefde voor de oude meesters door aan Édouard Manet (1832–1883). Couture moedigde zijn leerlingen aan snel en eenvoudig te werken en ‘de eerste levendige indruk vast te houden’. Hij onderdrukte details en halftonen ten gunste van directe spontaniteit. Zijn penseelvoering was levendig; zijn kleuren werden vaak in dikke, zelfverzekerde streken aangebracht en zijn vormen, teruggebracht tot brede massa's, werden met krachtige contouren omlijnd. Manet bleef van 1850 tot 1856 bij zijn leermeester en nam deze opvattingen in zich op. Couture's invloed is in sommige werken van Manet zichtbaar. Die zijn breed geschilderd, met sterke licht-donkercontrasten en weinig halftonen. In Manets *Le Déjeuner sur l'herbe* en *Olympia* vormen de schaduwen contouren rond de figuren.

Zonder specifieke biografische informatie over de invloeden op Ribot is een gedetailleerd antwoord moeilijk te geven. Wel zijn algemene opmerkingen mogelijk op basis van de periode waarin hij werkte en de toenmalige stromingen. Ribot was actief toen het realisme en het vroege impressionisme zich in Frankrijk ontwikkelden. Realistische kunstenaars wilden alledaagse onderwerpen en gewone mensen ongeïdealiseerd afbeelden. Het impressionisme, met zijn aandacht voor licht en kleur, betekende eveneens een breuk met academische tradities. De gebroeders Goncourt, Edmond en Jules, waren invloedrijke figuren in het Franse kunstleven tijdens Ribots loopbaan. Ze schreven over kunst en samenleving en steunden realistische kunstenaars. Ook kunstcritici als Charles Baudelaire en Jules Castagnary waren invloedrijk. Ribot kan met hun geschriften en ideeën in aanraking zijn gekomen.

Augustin Théodule Ribot (1823–1891) was een Franse schilder die door Spaanse en Nederlandse barokkunst werd beïnvloed. Hij werd vaak de Franse Ribera genoemd en schilderde huiselijke genrestukken, stillevens en religieuze werken met donker clair-obscur. Samen met andere kunstenaars richtte Ribot de Salon du Champ de Mars op.

Augustin Théodule Ribot werd geassocieerd met het realisme.

Augustin Théodule Ribot overleed in 1891 op 68-jarige leeftijd.