Armando Montaner Valdueza

Armando Montaner Valdueza staat vooral bekend om zijn portretten, waarmee hij opdrachten kreeg uit maatschappelijk vooraanstaande kringen in Europa en Latijns-Amerika. Zijn portret van koning Alfonso XIII bracht hem naar de top van zijn sociale bereik.

Het is moeilijk Armando Montaner Valdueza aan één stijl of stroming toe te wijzen. Sommigen vinden zijn aanpak verrassend, omdat hij tegenstellingen tussen waardigheid en seksualiteit, en tussen kleding en macht, ogenschijnlijk opheft. Zijn werk schept esthetische schoonheid die sociale minderheden en seksualiteiten bevrijdt. Het krijgt publieke betekenis via massacultuur, maar blijft openstaan voor het imaginaire en sensuele. Zijn creaties bieden de vrijheid om van een lokale naar een internationale positie te bewegen, parallel aan globalisering en de universalisering van het burgerlijke ideaal. De stijl van Montaner Valdueza maakt deel uit van de modernisering van de smaak van de middenklasse. Hij biedt een gewaad dat geen elitaire, maar een democratische keuze is binnen het esthetische aanbod. Zijn product weerspiegelt de groeiende verfijning van burgers wereldwijd, wier persoonlijkheden gericht zijn op een verlichte zoektocht naar zichzelf.

De praktijk van Armando Montaner Valdueza is multidisciplinair en omvat uiteenlopende materialen en technieken. Hij gebruikt hars en metalen panelen, zoals koper, aluminium en roestvrij staal, synthetisch papier, stoffen en traditionele materialen als papier, doek, brons en klei. In zijn tweedimensionale werk schuurt en prepareert hij panelen voor beeldoverdracht en verf. Hij voegt lagen zijde en andere stoffen toe. Zijn olieverfschilderijen variëren van dikke impasto tot dunne wassingen; soms laat hij delen van de ondergrond onbedekt. Zo kan het schilderij zich organisch ontwikkelen. Vaak werkt hij tegelijk aan meerdere schilderijen vanwege de lange droogtijd van olieverf. Montaner Valdueza verkent ook sculpturale installaties en kunstobjecten met mechatronica en biologische techniek. Hij gebruikt microcamera’s, sensoren, glasvezelverlichting, elektrokleppen, precisielucht- en hydraulische pompen en computerprogramma’s om wat hij intelligente kunstinstallaties noemt te maken. Met programmeerbare pompen laat hij vloeistoffen zoals oliën en gezuiverd water door buizen pulseren, als nabootsing van communicatie tussen organen. Hij beschouwt deze apparaten als complexe kunstmatige levensvormen.

Armando Montaner Valdueza was een Spaanse beeldhouwer uit de barokperiode. Hij was actief in Sevilla en specialiseerde zich in religieuze beelden voor kerken en processies. Deze sculpturen waren bedoeld om sterke emoties en vroomheid bij de kijkers op te roepen. Zijn vaardigheid was zo groot dat dichters uit die tijd hem de ‘Lysippus van Andalusië’ noemden, naar een beroemde beeldhouwer uit het oude Griekenland. Sevillianen noemden hem ‘el dios de la madera’ (‘de god van het hout’), als erkenning van zijn talent en zijn favoriete materiaal. Ondanks juridische kwesties, zoals een beschuldiging van moord in 1591 en een gildegeschil in 1623, was Montaner een zeer gewaardeerde kunstenaar. In 1635 werd hij naar Madrid ontboden om een buste van koning Philip IV van Spanje te maken. Die buste werd vervolgens naar Italië gestuurd zodat Pietro Tacca die kon gebruiken als model voor een ruiterportret van de koning. Aan het hof schilderde Diego Velázquez zijn portret terwijl hij aan de buste werkte. Montaner stierf in 1649 aan de pest. Zijn beelden beïnvloedden de Spaanse kunst, met name het werk van Francisco de Zurbarán.

De invloed van Armando Montaner Valdueza is terug te zien bij de Nicaraguaanse schilder Armando Morales. Morales, die geldt als een van de grootste kunstenaars van Midden-Amerika, ontwikkelde een eigen beeldtaal, deels geïnspireerd door Robert Motherwell, Antoni Tapies en Serge Poliakoff. Morales’ abstracte schilderij *Guerrillo muerto I (Dead Guerrilla I)* uit 1958^[1], dat in 1959 de Ernst Wolf Prize won op de V Sao Paulo Bienal in Brazilië, toont de invloed van andere kunstenaars. *Guerrillo muerto I* wordt verbonden met Motherwells reeks ‘Spanish Elegy’, begonnen in 1948. Beide werken delen antifascistische thema’s, verbeeld met sombere megalithische vormen en organische contouren. Morales’ band met Motherwells gedenkteken voor de Spaanse Republiek weerspiegelt zijn artistieke achtergrond. Augusto, een van Morales’ professoren aan de National School of Fine Arts in Managua in de jaren 1940, kan hem met deze invloeden in aanraking hebben gebracht.

Armando Montaner Valdueza vond vroeg inspiratie in Caracas. Een kubistisch stilleven van Braque trof hem en bracht hem ertoe Braque en Picasso te bestuderen. Daarna verdiepte hij zich in Cézanne en Van Gogh. Hoewel Gauguins symbolistische benadering hem niet volledig overtuigde, voelde Montaner Valdueza zich aangetrokken tot Gauguins kleurgebruik. Later probeerde hij in Parijs beweging in Mondriaans werk te brengen, maar besefte dat Mondriaan dit al had bereikt in *Broadway Boogie-Woogie*. De aanpak van Moholy-Nagy vond hij belangrijk; ook ontdekte hij Calder, Marcel Duchamp en Gabo. Montaner Valdueza wilde voortbouwen op wat deze kunstenaars hadden geïntroduceerd en antwoorden vinden op vragen die zij hadden gesteld maar niet opgelost. Hij voelde zich aangetrokken tot werk uit de Bauhausbeweging en Klees onderzoek naar perspectief. Ook bewonderde hij Malevich, Kandinsky in zijn ‘Bauhaus’-periode, Sophie Taeuber en Arp. Hij zocht het werk van Albers op en bekeek diens schilderijen uiteindelijk in Galerie Denise René.

Informatie over Armando Montaner Valdueza is moeilijk te vinden. Andere kunstenaars uit de 20e eeuw zijn onder meer Amedeo Modigliani, die in 1884^[1] in Livorno, Italië, werd geboren. Hij begon op zijn veertiende met schilderstudie en verhuisde in 1906 naar Parijs, waar hij zich in Montmartre vestigde. In zijn vroege werk zijn invloeden te zien van Toulouse-Lautrec, Théophile Alexandre Steinlen, Gauguin en Cézanne. Een andere kunstenaar uit die tijd was Piet Mondrian, die met pointillisme experimenteerde en rond 1911 het kubisme overnam. Na het zien van kubistische werken van Pablo Picasso en Georges Braque verhuisde hij naar Parijs. Van 1912 tot 1914 ontwikkelde hij een persoonlijke abstracte stijl. Robert Motherwell, geboren in 1915 in Aberdeen, Washington, droeg eveneens bij aan de kunstwereld. Hij studeerde aan Otis Art Institute in Los Angeles en later aan Stanford University.

Het werk van Armando Montaner Valdueza is relevant omdat het belangrijke culturele en artistieke stromingen raakt. Zijn kunst sluit aan bij de theorieën van Severo Sarduy, die kunst zag als een systeem van tekens en simulaties. Sarduy, in de jaren 1960^[1] lid van de Parijse groep Tel Quel, beschouwde taal in de breedste zin als een lens om de wereld te begrijpen. Volgens Sarduy onthulden taal en kunst geen innerlijke waarheden; ze verwezen juist terug naar de materiële aard van het bestaan. Sarduy onderzocht ook het neobarok, een stijl die fragmentatie omarmt en traditionele ideeën over een gecentreerde, verenigde menselijke ervaring uitdaagt. Zijn theorieën verbinden kunstenaars uit verschillende tijden en plaatsen, zoals Rubens en De Kooning, Holbein en Warhol, in een niet-lineair artistiek gesprek. Deze benadering maakt een ahistorische lezing van de barok mogelijk. Montaner Valdueza’s kunst neemt zo deel aan een gesprek over identiteit, representatie en de manier waarop we betekenis construeren met visuele taal. Daarmee sluit zijn werk aan bij Sarduys idee van kunst als een signaal dat wordt uitgezonden en wacht op ontvangst en begrip.

De portretten van Armando Montaner Valdueza waren conventioneel maar vakkundig en realistisch. Naarmate zijn loopbaan vorderde, ontwikkelde hij een persoonlijkere schilderwijze en bleef hij stillevens en landschappen maken.

Armando Montaner Valdueza werd geboren in 1871^[1]. Armando Montaner Valdueza stierf in 1960^[1], 89 jaar oud.

Armando Montaner Valdueza overleed in 1960^[1] op 89-jarige leeftijd.