Adolphe Monticelli

Adolphe Monticelli staat bekend om zijn keuze voor rococoachtige thema's. Hij ontwikkelde die thema's toen hij in Marseille woonde.

Het is moeilijk één werk als Adolphe Monticelli's ‘beroemdste’ aan te wijzen: zijn oeuvre was divers en zijn reputatie wisselde na zijn dood in 1886. Hij maakte veel schilderijen, en verschillende werken kunnen om uiteenlopende redenen belangrijk worden gevonden. Tot zijn bekende schilderijen behoren figuurstudies en portretten zoals *Algerian Woman*, *The Laundress* en *Young Girl in a White Hat*. Ook maakte Monticelli talrijke stillevens, bijvoorbeeld *Still Life with Fruit*, *Still Life with Lemons and Oranges* en *Roses and Jasmine in a Delft Vase*. Hij schilderde verschillende scènes in Algiers, zoals *Algiers, the Garden of Essai* en *The Mosque Arab Holiday*. Veel andere werken noemde hij eenvoudigweg *Landscape*.

Adolphe Monticelli (1824–1886) was een Franse schilder uit de generatie tussen Eugène Delacroix en de impressionisten. Hij is vooral bekend om zijn olieverfschilderijen met dikke verflagen en verzadigde kleuren. Zijn grafische werk is een minder onderzocht aspect van zijn oeuvre. Hij maakte relatief weinig prenten, die minder bekend zijn dan zijn schilderijen. De bestaande prenten zijn voornamelijk etsen en lithografieën. Ze tonen vaak onderwerpen die ook in zijn schilderijen voorkomen: fêtes galantes (hofelijke feesten), mythologische scènes en portretten. Zijn grafiek vertoont kenmerken van zijn schilderkunst, vooral de nadruk op textuur en licht. Omdat hij zijn impastostijl niet rechtstreeks naar prent kon overbrengen, moest hij zijn technieken aanpassen. Hij gebruikte onder meer arcering en aquatint om toonverschillen te creëren en diepte te suggereren. De prenten bieden een ander perspectief op Monticelli's artistieke visie: ze laten zien hoe hij binnen de beperkingen van een ander medium werkte en toch zijn kenmerkende esthetiek behield.

Adolphe Monticelli leefde in een periode van grote veranderingen in de kunstwereld; de romantiek, academische kunst en het realisme wonnen alle aan invloed in de 19e eeuw. De romantiek begon in de eerste twee decennia van de jaren 1800 en kwam in Europa en Amerika op. Romantische kunstenaars waardeerden intuïtie en passie. Ze verwierpen gevestigde regels en stelden individualiteit boven rede. De academische kunst probeerde neoclassicisme en romantiek te verenigen. Het realisme kwam in opstand tegen emotionalisme en benadrukte ‘trouw aan de natuur’. Realisten vonden dat gewone mensen waardige onderwerpen voor kunst waren en dat neoclassicisme en romantiek te gekunsteld waren. Het realisme uitte zich op uiteenlopende manieren; in Frankrijk schilderden realisten van ongeveer 1800 tot 1899 het moderne leven objectief en zonder opsmuk.

Adolphe Monticelli staat bekend om zijn kenmerkende schilderstijl, met dikke verflagen. Hij gebruikte vaak impasto: hij bouwde lagen pigment op het doek op om een gestructureerd oppervlak te creëren. Daardoor voelen zijn werken tastbaar aan en lijkt de verf bijna sculpturaal. Monticelli gaf de voorkeur aan olieverf en had een heel eigen werkwijze. In plaats van kleuren op een palet te mengen, bracht hij ze vaak in afzonderlijke streken rechtstreeks op het doek aan. Zo ontstond een gebroken kleureffect: afzonderlijke tinten bleven zichtbaar en gaven het werk een glinsterende kwaliteit. Soms gebruikte hij zijn vingers of een paletmes in plaats van een penseel om de verf te bewerken. Hij experimenteerde met materialen en was minder geïnteresseerd in traditionele academische technieken dan in het expressieve potentieel van de verf zelf. Deze nadruk op materialiteit is kenmerkend voor zijn oeuvre.

Adolphe Monticelli was een 19e-eeuwse Franse schilder die met de romantiek wordt geassocieerd. De romantiek ontstond in het begin van de jaren 1800 en stelde gevoel en verbeelding boven rationalisme. De stroming kwam in Europa en Amerika tot uiting in kunst, muziek, literatuur en poëzie. Romantische schilders onderzochten het exotische en benadrukten emotie. Ze waardeerden intuïtie, passie, lijden en de kracht van de natuur. Verbeelding werd gewaardeerd en gevestigde regels verworpen. Subjectiviteit en individualiteit kregen voorrang op rede. De Franse schilder Eugène Delacroix liep voorop in het verbeelden van romantische verhalen op verre plaatsen en in ver vervlogen tijden. Romantische schilders kozen vaak scènes waarin het romantische thema van de eenheid tussen de ziel en de natuur tot uitdrukking kwam. Voorbeelden zijn Caspar David Friedrich in Duitsland en John Constable en J. M. W. Turner in Engeland.

Adolphe Monticelli werd op 4 oktober 1824 geboren in Marseille, Frankrijk. Hij stierf daar op 19 juni 1886. In 1842 schreef Monticelli zich in aan de École Municipale de Dessin in Marseille. Van 1844 tot 1846 studeerde hij aan de École des Beaux-Arts in Parijs. Daar kopieerde hij in het Louvre schilderijen van oude meesters. Omstreeks 1848 keerde Monticelli terug naar Marseille. In de jaren 1850 stuurde hij steeds vaker schilderijen naar de Parijse Salon. Begin jaren 1860 raakte hij bevriend met Paul Cézanne; een tijdlang schilderden ze samen. In 1870, bij het uitbreken van de Frans-Duitse Oorlog, verhuisde Monticelli naar Aix-en-Provence. Na de oorlog keerde hij terug naar Marseille, waar hij in relatieve armoede leefde, maar tot aan zijn dood bleef hij veel schilderen.

Schilderijen van Adolphe Monticelli bevinden zich in talrijke openbare collecties, vooral in Frankrijk. Daartoe behoren de Musée des Beaux-Arts in Nancy, Nantes, Dijon, Lille en Rouen; de Musée Crozatier in Le Puy; de Musée des Augustins in Toulouse; en de Musée d’Art et d’Industrie in Saint-Étienne. Ook verschillende musea in Parijs bezitten zijn werk: het Musée du Louvre, Musée d’Orsay, Musée du Petit Palais, Musée des Arts Décoratifs en Musée National d’Art Moderne, Centre Georges Pompidou. Andere locaties zijn het Musée Toulouse-Lautrec in Albi; de Musée des Beaux-Arts in Besançon; het Musée de la Chartreuse in Douai; het Musée de Peinture et de Sculpture in Grenoble; het Musée de Moulins; het Musée des Beaux-Arts Jules Chéret en Musée Matisse in Nice; de Musée des Beaux-Arts in Orléans; het Musée Gustave Moreau; het Musée Rodin; de Musée des Beaux-Arts in Quimper en Rennes; het Musée Saint-Denis in Reims; het Musée du Prieuré in Saint-Germain-en-Laye; het Musée de l’Annonciade in Saint-Tropez; het Musée du Haubergier in Senlis; en het Musée d’Art Moderne in Strasbourg.

Adolphe Monticelli werd in 1824 geboren in Marseille, Frankrijk. Hij bleef het grootste deel van zijn leven in Marseille. Daar kreeg hij zijn eerste kunstopleiding van Ziem en andere plaatselijke kunstenaars. Later verhuisde hij naar Parijs om van 1846 tot 1847 bij Delaroche te studeren; daar ontmoette hij Diaz. In 1855 en 1856 werkte hij opnieuw met Diaz in Parijs. Diaz' invloed bracht Monticelli ertoe rococothema's te onderzoeken, die hij verder ontwikkelde toen hij tussen 1863 en 1870 in Parijs woonde. In 1871 keerde Monticelli definitief terug naar Marseille. In deze latere periode werkte hij af en toe samen met Cézanne. Zijn landschappen, stillevens, portretten en denkbeeldige figuurscènes werden steeds improvisatorischer in kleur en stijl. Monticelli stierf in 1886 in Marseille.

De invloed van Adolphe Monticelli is complex. Aan het einde van de 19e eeuw raakten veel kunstenaars in Europa geleidelijk bekend met het impressionisme. Vooral kunstenaars als Claude Monet werden een bron van inspiratie voor volgende generaties. De Oostenrijkse kunstwereld vormde daarop geen uitzondering; veel Oostenrijkse kunstenaars namen elementen van Monets stijl over. Alfred Zoff probeerde bijvoorbeeld Monets kleurenschema's na te bootsen door vormen op te bouwen met heldere, gekleurde penseelstreken. In zijn latere schilderijen verbeeldde Zoff de zee met een intensiteit die herinnerde aan Monets beelden van de kust van Zuid-Frankrijk. Andere Oostenrijkse kunstenaars die op Monets composities reageerden waren Johann Victor Kramer, die rechtstreeks reageerde op Monets Church at Vétheuil, en Olga Wisinger-Florian, wier tuin- en bloemschilderijen aan Monets composities en vondsten deden denken. Hun werk laat zien hoe Monets composities een uitdagende bron van inspiratie en stimulans vormden.

Adolphe Monticelli verwierf, net als andere kunstenaars van zijn tijd, kennis door oude meesters in het Louvre te bestuderen; het museum werd in feite een tweede school. Hij leerde over kleur door achttiende-eeuwse Venetiaanse kunstenaars en Peter Paul Rubens te bestuderen. Later boden Claude Monets techniek en compositie nieuwe impulsen. Monets schilderijen inspireerden Oostenrijkse kunstenaars zoals Gustav Klimt, Heinrich Kiihn, Carl Moll en Emil Jakob Schindler. Toch behielden deze kunstenaars ieder hun eigen kenmerken en namen zij alleen elementen van Monets werk over die bij hun eigen doelen pasten. Originaliteit kan ontstaan waar verschillende invloeden samenkomen, een combinatie die een kunstenaar zelf tot stand brengt. Johan Barthold Jongkind begeleidde de jonge Monet en volgde Boudin op als diens mentor. Monet zei: ‘Vanaf dat moment was hij mijn ware meester, en aan hem dank ik de definitieve vorming van mijn oog.’

Adolphe Monticelli (1824–1886) was een schilder, geboren in Marseille, waar hij het grootste deel van zijn leven woonde. Hij kreeg daar zijn eerste lessen van Ziem en anderen. Later, van 1846 tot 1847, studeerde hij in Parijs bij Delaroche, waar hij Diaz ontmoette. Zijn verblijf in Parijs beïnvloedde zijn artistieke koers. Toen hij in 1855-6 naar Parijs terugkeerde, werkte hij samen met Diaz en nam hij door die omgang thema's uit de rococoperiode over. Hij onderzocht deze verder toen hij van 1863 tot 1870 in Parijs woonde. In 1871 keerde Monticelli voorgoed terug naar Marseille. Daar werkte hij soms samen met Cézanne. Zijn latere werken, waaronder stillevens, portretten, denkbeeldige figuurscènes en wat hij ‘countrysides’ noemde, werden steeds improvisatorischer in kleur en techniek. Men neemt aan dat zijn stillevens uit het laatste decennium van zijn leven stammen. Deze werken zijn met royale hoeveelheden verf, nat-in-nat en in krachtige kleuren uitgevoerd. Hij zei tegen een model dat modellen lastig konden zijn en dat een werk waarin de schilder niet vrij ingrijpt geen echt kunstwerk is. Zijn kunst had grote invloed op Vincent van Gogh; Theo van Gogh kocht vergelijkbare stillevens voor zichzelf en zijn broer. Zijn reputatie werd aanvankelijk in Groot-Brittannië gevestigd via tentoonstellingen van Alexander Reid.