Adam van der Meulen

Plan je bezoek om werk van Adam van der Meulen te zien →

• Waar staat Adam van der Meulen om bekend?+

  Adam van der Meulen staat bekend om zijn topografisch nauwkeurige documentatie van belegeringen en slagvelden, die hij vervolgens verwerkte in grote doeken. Ook is hij bekend om de reeks History of the King voor de Gobelins-manufactuur, over de Vlaamse veldtochten van Lodewijk XIV.
• Wat is het beroemdste werk van Adam van der Meulen?+

  Het is moeilijk om één bekendste werk van Adam van der Meulen aan te wijzen, omdat bronnen verschillende schilderijen noemen. Hij maakte voor Lodewijk XIV veel veldslagen en ruiterportretten, die nu in het Louvre worden bewaard. In 1673^[1] trad hij toe tot de Académie Royale en hij bleef werken tot zijn dood in 1690^[1]. Andere bekende werken zijn: *Allegorie van de lucht*, *Allegorie van het vuur*, *De aartshertogen Albrecht en Isabella voor kasteel Mariemont*, *De aartshertogen Albrecht en Isabella op jacht bij kasteel Mariemont*, *De aartshertogen op jacht*, *De thermen van Diocletianus of de Cluvius Scauri*, *De slag bij Issus*, *Calvarie*, *De zelfbeheersing van Scipio*, *Daniël in de leeuwenkuil*, *De intocht van de dieren in de ark van Noach*, *De zondvloed met de ark van Noach*, *Bloemstilleven*, *De tuin van Eden met de zondeval*, *Havengezicht met Christus die preekt*, *Jona die uit de walvis komt*, *Het paleis van Isabella Clara Eugenia in Tervuren* en *Paradijselandschap met de schepping van Adam*.
• Wat moet ik weten over de prints van Adam van der Meulen?+

  Adam van der Meulen (1632^[1]-1690^[1]) was een Vlaamse schilder die zich specialiseerde in veldslagen. In 1651^[1] werd hij lid van het Sint-Lucasgilde. Later verhuisde hij naar Frankrijk en trad hij in 1673 toe tot de Académie Royale. Prenten die met Van der Meulen verband hielden, werden tijdens zijn leven waarschijnlijk in Amsterdam verkocht. Schilder en handelaar Jan Basse bezat bijvoorbeeld prenten van talrijke kunstenaars en kende Rembrandt meer dan oppervlakkig. Rembrandt zelf verzamelde prenten, tekeningen en beeldhouwwerken. Hij kocht op veilingen werk van Dürer, Lucas van Leyden en anderen, soms met de bedoeling het door te verkopen. Verzamelaars als Joachim von Sandrart kochten op grote schaal werk op papier. Zijn collectie omvatte Italiaanse tekeningen van Perugino, Correggio en Rafaël, tekeningen van Dürer en Holbein en prenten van belangrijke Italiaanse en Duitse kunstenaars.
• Tot welke stijl of stroming behoorde Adam van der Meulen?+

  Adam van der Meulen, actief vanaf het midden tot laat in de jaren 1600, behoorde tot de barok. Deze stijl ontstond rond 1600, vooral in Italië, en bleef tot ongeveer 1700 dominant. Daarna verspreidde hij zich naar Frankrijk, Duitsland, Nederland, Spanje en Groot-Brittannië. De barok volgde op het maniërisme. De naam is waarschijnlijk afgeleid van barocco, een Portugees woord voor een onregelmatige parel. Barokkunst brak met renaissance-idealen en kenmerkt zich door dynamiek, drama en emotie, vaak met sterke tooncontrasten. Barokkunstenaars vertelden verhalen op realistische wijze en gebruikten vaak gewone mensen als model. De stijl is uitbundig en intens, met geloofwaardige figuren. Twee belangrijke kenmerken zijn het gebruik van licht en schaduw en de nauwkeurige weergave van texturen.
• Welke technieken of materialen gebruikte Adam van der Meulen?+

  De specifieke technieken en materialen van Adam van der Meulen zijn niet uitgebreid gedocumenteerd, maar algemene observaties over de 17e-eeuwse schilderpraktijk zijn mogelijk. Kunstenaars volgden in die periode vaak vaste formules, wat de consistentie van hun werk beïnvloedde. Bij portretten werd vaak begonnen met een getinte, monochrome onderschildering. De lichtere delen van gezicht en kleding werden vervolgens geaccentueerd met verf die loodwit bevatte. Waarschijnlijk schilderde men daarna de achtergrond en vervolgens het hoofd of kostuum, met uitzondering van kraag, muts en manchetten. Die werden doorgaans als laatste aangebracht, over aangrenzende delen heen. Uit documenten blijkt dat geportretteerden soms kledingstukken, zoals kanten kragen, bij de schilder achterlieten om later gedetailleerd te laten weergeven. Dat wijst erop dat het model niet in elke fase van het schilderproces aanwezig was. Het hoofd kon eerst worden voltooid om de gelijkenis vast te leggen, waarna de rest van het schilderij werd afgewerkt.
• Wanneer leefde en werkte Adam van der Meulen?+

  Adam van der Meulen was in de 17e eeuw actief als kunstenaar. De referentieteksten noemen geen specifieke levens- of loopbaandata, maar geven wel een beeld van de kunstwereld van die tijd. Ze noemen kunstenaars als Adam Willaerts (1577–1664^[1]) en de economische omstandigheden die kunstenaars in Nederland beïnvloedden. Het “rampjaar” 1672^[1], toen Lodewijk XIV van Frankrijk Nederland binnenviel, bracht oorlog en politieke onrust en had een negatieve invloed op de Nederlandse economie. De teksten verwijzen ook naar schilder Johannes Vermeer en zijn financiële problemen. In 1670 erfde Vermeer de herberg Mechelen via zijn vrouw. In 1673 verhuurde hij de herberg voor 180 gulden per jaar aan een apotheker. Deze gegevens bieden context over de artistieke en economische omstandigheden in Van der Meulens tijd, ook zonder exacte levensdata.
• Waar kan ik het werk van Adam van der Meulen zien?+

  Werk van Adam van der Meulen is in tal van musea en galerieën te zien. In Duitsland bevinden zijn werken zich in de Staatliche Museen zu Berlin, het Kupferstichkabinett, het Herzog Anton Ulrich-Museum (Braunschweig), de Gemäldegalerie Alte Meister (Dresden), het Städel Museum (Frankfurt am Main) en de Hamburger Kunsthalle. Andere Europese locaties zijn de National Gallery of Scotland (Edinburgh), de Galleria degli Uffizi (Florence), het Sinebrychoff Art Museum (Helsinki), het Kunsthistorisches Museum (Wenen), het Musée du Louvre (Parijs) en het Mauritshuis (Den Haag). In het Verenigd Koninkrijk is zijn werk te zien in de British Library, het British Museum, de National Gallery, de National Portrait Gallery, Tate, de UCL Art Collections (University College London), het Victoria and Albert Museum en de National Museums Liverpool, Walker Art Gallery (Liverpool). Buiten Europa bezitten het Metropolitan Museum of Art (New York), het J. Paul Getty Museum (Los Angeles), de National Gallery of Art (Washington), de National Gallery of Victoria (Melbourne) en de National Gallery of Canada (Ottawa) werken.
• Wie werd door Adam van der Meulen beïnvloed?+

  De precieze invloed van Adam van der Meulen op latere kunstenaars is moeilijk samen te vatten. In de Nederlandse Gouden Eeuw betekende artistieke invloed vaak zowel navolging als wedijver. Kunstenaars werden aangemoedigd inspiratie te putten uit klassieke voorbeelden om eigen vernieuwingen te ontwikkelen. Samuel van Hoogstraten merkte op dat schilders juist van de klassieken moesten leren om zelf iets nieuws te bedenken. Hij zag een ‘wedijverzucht’ als de kracht achter hoogtepunten in de kunstgeschiedenis. Als voorbeelden noemde hij afgunst tussen schilders en de gevolgen daarvan: ambitie of laster. Ook stelde hij dat het de kunst ten goede komt wanneer meesters elkaars werk waarderen en er hoge bedragen voor betalen, zoals Rembrandt deed voor prenten van Lucas van Leyden. Kopieën maken naar werk van andere kunstenaars was een manier om eer te bewijzen en de reputatie van een kunstenaar te vergroten.
• Wie beïnvloedde Adam van der Meulen?+

  De artistieke ontwikkeling van Adam van der Meulen vond plaats in een milieu dat werd beïnvloed door uiteenlopende kunstenaars en theoretische geschriften. Zo kwam de kunsttheorie van Samuel van Hoogstraten voort uit zijn streven naar de geleerdheid in Jan of Johannes Junius’ boek over klassieke kunstenaars, Schilderkonst der oude (1641^[1]), zelf een vertaling van De pictura veterum (1637). Van Hoogstraten beschouwde Junius als een belangrijke bron. Karel van Manders ‘Grondt’ was de eerste theoretische verhandeling die in het Nederlands werd gepubliceerd. Van Hoogstraten las Van Mander aandachtig, hoewel hij diens doel als inspirerend in plaats van didactisch bekritiseerde. In zijn Inleyding paste Van Hoogstraten Junius’ systematische indeling aan met principes uit de retorica. Arnold Houbraken, een leerling van Van Hoogstraten, deelde diens classicistische voorkeuren. Beiden geloofden in schoonheidsnormen die waren afgeleid van antieke beeldhouwkunst of de beste aspecten van de natuur. Zij gaven de voorkeur aan een schilderachtige omgang met kleur boven het disegno dat sinds Giorgio Vasari geliefd was. Ook verkozen zij natuurlijke kleuren boven monochrome paletten en stelden zij historieschilderkunst voorop, in lijn met de leer van ut pictura poesis.
• Wie was Adam van der Meulen?+

  Adam van der Meulen (1632^[1]–1690^[1]) was een Vlaamse schilder die gespecialiseerd was in veldslagen en militaire onderwerpen. Hij werd geboren in Brussel en werd in 1651^[1] meester in het Sint-Lucasgilde. Later verhuisde hij naar Parijs en trad hij in dienst van Lodewijk XIV. In 1673 werd hij lid van de Académie Royale de Peinture et de Sculpture en vergezelde hij de koning op veldtochten om die vast te leggen. Zijn werken tonen vaak specifieke veldslagen en belegeringen, met nadruk op topografische nauwkeurigheid en op militair personeel en materieel. Zijn stijl combineert Vlaamse en Franse schilderkunst, met aandacht voor detail en gevoel voor beweging. Hij maakte talrijke schilderijen, tekeningen en gravures van de militaire ondernemingen van Lodewijk XIV en droeg zo bij aan het beeld van de koning als militair leider.
• Waarom zijn de werken van Adam van der Meulen vandaag belangrijk?+

  Adam Frans van der Meulen (1632^[1]-1690^[1]) was een schilder uit Brussel die belangrijk is vanwege zijn documentatie van militaire gebeurtenissen en het hofleven in de 17e eeuw. In dienst van Lodewijk XIV maakte hij talrijke schilderijen en tekeningen die inzicht bieden in de veldslagen, belegeringen en diplomatieke uitwisselingen van die tijd. Zijn beelden bevatten vaak gedetailleerde veldslagen en portretten van vooraanstaande personen. Zijn stijl, met veel aandacht voor detail en beweging, leverde hem tijdens zijn leven erkenning op. Zijn werk wordt gewaardeerd om de historische nauwkeurigheid en artistieke kwaliteit. Het vormt een visueel verslag van belangrijke gebeurtenissen en biedt een blik op het Franse hof onder Lodewijk XIV. Ook nu is het een waardevolle bron voor historici en kunstliefhebbers die in deze periode geïnteresseerd zijn.
• Wat was de kunststijl van Adam van der Meulen?+

  De stijl van Adam van der Meulen vormde een synthese van zijn Vlaamse opleiding en de Franse hofstijl. In zijn composities plaatste hij het gevolg van de koning op een voorgrondheuvel, met weidse uitzichten over het slagveld daarachter.