











Adam Elsheimer
Adam Elsheimer kwam in 1600[3], op eenentwintigjarige leeftijd, aan in Rome, na twee jaar als assistent van Hans Rottenhammer in Venetië. De zoon van een kleermaker uit Frankfurt had bij Philipp Uffenbach gestudeerd en was ten zuiden van de Alpen nog grotendeels onbekend. Toen hij tien jaar later, op eenëndertig-jarige leeftijd, in armoede en naar verluidt gebroken door gevangenschap stierf, hadden Rubens zijn kleine koperpanelen gezien, Claude Lorrain ze bewonderd en de jonge Rembrandt ze bestudeerd.

Biografie
Zijn volledige overgeleverde oeuvre omvat ongeveer twee dozijn schilderijen, allemaal op koper. Kenmerkend is zijn omgang met licht: waar Caravaggio de lichtbron verborgen hield, toonde Elsheimer die rechtstreeks (vuur, fakkel, maan of hemelse stralen) en bouwde hij elke compositie rond het gelijktijdige samenspel van verschillende lichtbronnen in één scène. In De vlucht naar Egypte (1609[3], Alte Pinakothek, München) verlichten drie bronnen de nacht. De volle maan staat omgekeerd aan de hemel, zoals door een sterke telescoop, terwijl haar weerspiegeling in het water correct georiënteerd is. Elsheimer verkeerde in de kring van de Accademia dei Lincei, die ook Galileo beschermde; in de zomer van 1609 richtte Galileo voor het eerst een telescoop op de maan.
De steniging van de heilige Stefanus (ca. 1603[3]/4, National Gallery of Scotland) bleef tot 1965 onopgemerkt in een particuliere Schotse collectie. Tegen die tijd hadden onderzoekers vastgesteld dat Rembrandts eigen Heilige Stefanus (1625, Musée des Beaux-Arts de Lyon) er rechtstreeks op was gebaseerd. Zo maakte Elsheimer deel uit van Rembrandts artistieke vorming, ondanks zijn relatief geringe bekendheid in de bredere canon.
Hij stierf in armoede. Hendrick Goudt, de Nederlandse prentmaker die bij hem inwoonde en zowel leerling als beschermheer was, liet hem opsluiten in de schuldenaarsgevangenis omdat Elsheimer opgedragen werk niet snel genoeg voltooide. Een inventaris, opgemaakt acht dagen na zijn dood, bevestigde zijn armoede. Goudt verwierf later De vlucht naar Egypte.
Tijdlijn
- 1578Geboren in Frankfurt, Duitsland.
- 1600Kwam aan in Rome, Italië.
- 1600Was twee jaar lang assistent van Hans Rottenhammer in Venetië.
- 1603Schilderde De steniging van de heilige Stefanus (geschatte datering).
- 1609Schilderde De vlucht naar Egypte.
- 1609Raakte verbonden met de Accademia dei Lincei.
- 1610Werd gevangengezet wegens schulden.
- 1610Stierf in armoede in Rome, Italië.
Belangrijke werken
Tik om groter te bekijken.
Waar Adam Elsheimer te zien is
2 musea wereldwijd.
4 werkenNational Gallery of Art
Washington D.C., Verenigde Staten
ma–za 10:00–17:00, zo 11:00–18:00 · Gratis
- 1 werken
Musée des Beaux-Arts de Bordeaux
Bordeaux, Frankrijk
wo–ma 11:00–18:00, gesloten dinsdagen · 6€–8€ volwassenen (afhankelijk van het tentoonstellingsaanbod), gratis voor wie jonger is dan 18 en op de eerste zondagen van de maand (behalve juli/augustus)
Volgende stop
Bekijk de kunststromingen →
Alle kunststromingen in de collectie, van de renaissance tot popart.
Veelgestelde vragen
Waar staat Adam Elsheimer om bekend?
Adam Elsheimer staat bekend om zijn omgang met licht. Hij bouwde composities op rond het gelijktijdige samenspel van verschillende lichtbronnen in één scène en toonde bronnen rechtstreeks, zoals vuur, fakkels, de maan of hemelse stralen.Wat is het beroemdste werk van Adam Elsheimer?
Het is moeilijk één werk aan te wijzen als het ‘bekendste’ van Adam Elsheimer. Hij stierf relatief jong en zijn stilistische invloed op latere schilders is wellicht bekender dan een afzonderlijk schilderij. Zijn invloed is vooral merkbaar bij Nederlandse en Italiaanse barokschilders. Veel van zijn schilderijen hebben religieuze of mythologische onderwerpen. Titels die met Elsheimer worden geassocieerd zijn onder meer: *Sint-Christoffel*, *Sint-Joris en de draak*, *Sint-Margaretha*, *Sint-Nicolaas bedaart de storm*, *Simson en Delila*, *Simson en de leeuw*, *Twee lansquenetten en een echtpaar*, *Venus en Cupido*, *Gezicht op Sarmingstein*, *Gezicht op Schloss Wörth*, *Wilde familie*, *Wilde man*, *Wilgenlandschap* en *Heksen sabbat*. Hij maakte ook prenten, waaronder *Annunciatie*, *Badende vrouw*, *Onthoofding van Johannes de Doper*, *Bladornament*, *Heilige Familie bij de fontein*, *Jaël en Sisera*, *Lucretia*, *Madonna met het zegenende Christuskind*, *Pyramus en Thisbe*, *Synagoge van Regensburg*, *Opstanding van Christus*, *Sint-Christoffel*, *Sint-Joris*, *Schöne Maria van Regensburg* en *Triomftocht*.Wat moet ik weten over de prints van Adam Elsheimer?
Adam Elsheimer (1578[3]-1610[3]) was een Duitse schilder en graveur. Hij werd geboren in Frankfurt als zoon van een kleermaker en was leerling van Philipp Uffenbach, een plaatselijke schilder en prentmaker. Rond 1598[3] reisde hij naar Italië en vanaf 1600 werkte hij in Rome, waar hij tot zijn dood bleef. Elsheimers schilderijen zijn doorgaans klein van formaat en uitgevoerd op koperplaten. Voorbeelden zijn *De verheerlijking van het kruis*, ca. 1605, en *De vlucht naar Egypte* uit 1609. Hoewel Elsheimer tijdens zijn leven niet algemeen bekend was, had zijn werk aanzienlijke invloed, vooral in Noord-Europa. Hendrick Goudt, een Nederlandse kunstenaar die bij Elsheimer woonde, maakte tussen 1608 en 1613 zeven gravures naar diens schilderijen. Die verspreidden Elsheimers werk door heel Europa. Claude, Rembrandt (die gravures van Goudt bezat) en Peter Paul Rubens werden door hem beïnvloed. Elsheimers belangstelling voor chiaroscuro kwam voort uit zijn bestudering van Caravaggio.Tot welke stijl of stroming behoorde Adam Elsheimer?
Adam Elsheimer (1578[3]-1610[3]) wordt verbonden met zowel de barok als het caravaggisme. Hij werd geboren in Frankfurt en was leerling van Philipp Uffenbach. Rond 1598[3] verhuisde hij naar Italië, waar hij invloeden van Venetiaanse kunstenaars opnam. Vanaf 1600 woonde hij in Rome; daar werd hij in 1606 lid van de Accademia di San Luca. Zijn schilderijen staan bekend om hun kleine formaat en het gebruik van koperplaten. Zijn belangstelling voor chiaroscuro ontwikkelde zich door het werk van Caravaggio te bestuderen. Anders dan Caravaggio, die de lichtbron vaak niet herkenbaar maakte, beeldde Elsheimer die doorgaans rechtstreeks af: als zon, maan, vuur of hemelse stralen. Zijn schilderijen tonen ook aandacht voor detail, kleurgebruik en realisme. Zijn stijl beïnvloedde kunstenaars als Rembrandt, Claude Lorrain en Peter Paul Rubens. Hendrick Goudt maakte gravures naar Elsheimers schilderijen en hielp zo zijn stijl in Europa te verspreiden.Welke technieken of materialen gebruikte Adam Elsheimer?
Adam Elsheimer, geboren in Frankfurt in 1578[3], was een Duitse schilder en graveur. Hij kreeg les van Philipp Uffenbach, een plaatselijke schilder en prentmaker. Rond 1598[3] reisde Elsheimer naar Italië; vanaf 1600 woonde hij in Rome, waar hij in 1610[3] stierf. Vroege bronnen noemden hem ‘Adamo Tedesco’. Hoewel hij in zijn eigen tijd niet algemeen bekend was, had zijn werk veel invloed, vooral in Noord-Europa. Elsheimer specialiseerde zich in kleinschalige schilderijen op koper. Voorbeelden zijn *De vlucht naar Egypte* (1609) en *De verheerlijking van het kruis* (ca. 1605). Zijn schilderijen tonen vaak veel aandacht voor detail. Hij combineerde Venetiaans kleurgebruik met inzicht in licht en nadruk op realisme. Hij was bijzonder geïnteresseerd in nachtelijke taferelen en de effecten van *chiaroscuro*, mogelijk onder invloed van Caravaggio en de Bassani. In zijn schilderijen is vrijwel altijd een lichtbron zichtbaar, zoals de zon, de maan of vuur.Waar stond Adam Elsheimer om bekend?
Adam Elsheimer (1578[3]-1610[3]) was een Duitse schilder en graveur. Als zoon van een kleermaker uit Frankfurt werd hij leerling van Philipp Uffenbach, een plaatselijke schilder en prentmaker. Rond 1598[3] reisde Elsheimer naar Italië, waar Venetiaanse kunstenaars hem beïnvloedden. Vanaf 1600 woonde hij in Rome. Daar werd hij in 1606 lid van de Accademia di San Luca. Hij bekeerde zich tot het rooms-katholicisme en trouwde met een vrouw van Schotse afkomst. Elsheimer staat bekend om zijn kleinschalige schilderijen op koper. Hij combineerde Venetiaans kleurgebruik met zijn eigen inzicht in licht en een nadruk op realisme. Hij had een voorkeur voor nachtscènes, zoals *De vlucht naar Egypte* (1609). Zijn belangstelling voor contrasten tussen licht en donker ontstond door de bestudering van Caravaggio. Anders dan Caravaggio beeldde Elsheimer de lichtbron vrijwel altijd af, of het nu de zon, de maan of vuur was. Hoewel hij tijdens zijn leven niet beroemd was, werd zijn werk later bekend door gravures van Hendrick Goudt. Kunstenaars als Claude, Rembrandt en Rubens bewonderden hem.Wanneer leefde en werkte Adam Elsheimer?
Adam Elsheimer werd in 1578[3] geboren in Frankfurt am Main. Hij stierf in 1610[3] in Rome, pas 32 jaar oud. Zijn vroege loopbaan speelde zich af in Duitsland. Van 1596[3] tot 1598 was hij leerling van Philipp Uffenbach. Daarna verhuisde hij naar München, waar hij waarschijnlijk in 1599 werkte. In 1600 was Elsheimer naar Italië vertrokken. Eerst woonde hij in Venetië; in 1602 verhuisde hij naar Rome, dat zijn thuis werd. Behalve een kort bezoek aan Duitsland in 1606 bleef hij daar de rest van zijn leven. In zijn korte leven trok Elsheimer tussen belangrijke kunstcentra. Zijn aanwezigheid in Venetië en Rome stelde hem in staat Noord- en Zuid-Europese tradities samen te brengen. Zijn schilderijen beïnvloedden kunstenaars als Peter Paul Rubens en Rembrandt van Rijn.Waar kan ik het werk van Adam Elsheimer zien?
Werk van Adam Elsheimer is in verschillende Europese musea te zien. In Duitsland wordt het bewaard in het Städelsches Kunstinstitut in Frankfurt am Main en de Staatliche Museen in Berlijn. Andere Duitse musea met schilderijen van hem zijn het Herzog Anton Ulrich-Museum in Braunschweig, de Gemäldegalerie Alte Meister in Dresden, het Niedersächsisches Landesmuseum in Hannover en de Staatliche Graphische Sammlung in München. Elders in Europa zijn zijn werken te vinden in de National Gallery of Scotland in Edinburgh, de Galleria degli Uffizi in Florence, het Musée du Louvre in Parijs, het Mauritshuis in Den Haag en het Kunsthistorisches Museum in Wenen. Ook de National Gallery in Londen bezit werk van Elsheimer. In de Verenigde Staten hebben het Metropolitan Museum of Art in New York en de National Gallery of Art in Washington voorbeelden van zijn schilderkunst.Waar kwam Adam Elsheimer vandaan?
Adam Elsheimer was Duits. Hij werd in 1578[3] in Frankfurt geboren als zoon van een kleermaker. Hij werd daar opgeleid als schilder en prentmaker door Philipp Uffenbach. Rond 1598[3] reisde Elsheimer via Beieren naar Italië. Hij verbleef in Venetië, waar hij samenwerkte met Hans Rottenhammer. In 1600 verhuisde hij naar Rome en bleef daar tot zijn dood in 1610[3]. In 1606 trad hij toe tot de Accademia di San Luca. Hij stond bekend als “Adamo Tedesco” (Adam de Duitser) en verkeerde in intellectuele kringen, onder wie Johannes Faber, de arts van de paus, en Peter Paul Rubens. Hij bekeerde zich tot het rooms-katholicisme en trouwde met een vrouw van Schotse afkomst. Tijdens zijn leven was hij niet beroemd, maar zijn schilderijen werden via gravures van Hendrick Goudt breed verspreid. Zijn werk beïnvloedde onder anderen Claude Lorrain en Rembrandt.Wie werd door Adam Elsheimer beïnvloed?
Adam Elsheimer, geboren in Frankfurt in 1578[3], bracht zijn loopbaan door in Italië en stierf in 1610[3] in Rome. Hoewel hij in zijn eigen tijd weinig bekend was, hadden zijn schilderijen veel invloed op andere kunstenaars, vooral in Noord-Europa. Zijn doorgaans kleinschalige schilderijen op koper werden bekend door de gravures van Hendrick Goudt. Deze Nederlandse kunstenaar woonde bij Elsheimer en was zowel zijn leerling als beschermheer. Goudts gravures, gemaakt tussen 1608[3] en 1613, verspreidden Elsheimers composities. Zijn invloed is zichtbaar bij Claude Lorrain, Rembrandt en Peter Paul Rubens, die ook een goede vriend was. Rembrandt bezat gravures van Goudt. Figuren uit Elsheimers De steniging van de heilige Stefanus (ca. 1603-04) komen voor in werken van David Teniers de Oudere, Jacob Pynas, Frans Francken II en de jonge Rembrandt. Rubens maakte een tekening, later gegraveerd door Pieter Soutman, waarin eveneens figuren uit De steniging van de heilige Stefanus voorkomen.Wie was Adam Elsheimer?
Adam Elsheimer (1578[3]–1610[3]) was een Duitse schilder en graveur die in Italië werkte. Hij werd geboren in Frankfurt als zoon van een kleermaker en volgde daar les bij Philipp Uffenbach. Rond 1598[3] vertrok hij via Beieren naar Venetië, waar hij samenwerkte met Hans Rottenhammer. In 1600 woonde hij in Rome; in 1606 trad hij toe tot de Accademia di San Luca. In Rome verkeerde Elsheimer in intellectuele kringen, waaronder die van Peter Paul Rubens, en bekeerde hij zich tot het rooms-katholicisme. Hij trouwde met een vrouw van Schotse afkomst. Hendrick Goudt, die in Elsheimers huis woonde, was zowel leerling als beschermheer. Goudt maakte gravures naar Elsheimers schilderijen en verspreidde zo het werk van de Duitse kunstenaar in Europa. Elsheimer stierf in armoede, mogelijk nadat Goudt hem in de schuldenaarsgevangenis had laten zetten. Hij staat bekend om kleine schilderijen op koperen platen, vooral nachtscènes. Zijn belangstelling voor licht en schaduw kwam deels voort uit zijn studie van Caravaggio, maar zijn lichtbehandeling verschilt: bij Caravaggio is het als een spotlight, terwijl Elsheimer het volume van vormen modelleert. Zijn werk beïnvloedde Claude Lorrain en Rembrandt.Waarom zijn de werken van Adam Elsheimer vandaag belangrijk?
Adam Elsheimer, geboren in Frankfurt in 1578[3], was een Duitse schilder en graveur die zijn laatste decennium in Rome doorbracht. Hoewel hij in 1610[3] in betrekkelijke onbekendheid stierf, had zijn werk grote invloed op latere kunstenaars, vooral in Noord-Europa. Die invloed is zichtbaar bij Claude Lorrain, Rembrandt en zijn vriend Peter Paul Rubens. Zij leerden zijn werk kennen via de meesterlijke gravures van Hendrick Goudt, die met Elsheimer in Rome woonde. Goudt maakte tussen 1608[3] en 1613 zeven prenten naar Elsheimers schilderijen. Elsheimer staat bekend om kleine schilderijen op koper, zoals *De vlucht naar Egypte* (1609). Hij was bijzonder geïnteresseerd in nachtelijke taferelen en lichteffecten. In Rome maakte hij deel uit van een kring van intellectuelen en werd hij in 1606 lid van de Accademia di San Luca. Zijn schilderij *De steniging van de heilige Stefanus* (ca. 1603/04) toont zijn aandacht voor detail en licht. Het bestaan van het schilderij was onbekend totdat het in 1965 opdook in een Schotse collectie.
Bronnen
De redactionele tekst gebruikt de volgende primaire en tertiaire bronnen over Adam Elsheimer.
- [1] museum Prints in the National Gallery of Art Gebruikt voor: museumcollecties.
- [2] museum Musée des Beaux-Arts de Bordeaux Gebruikt voor: museumcollecties.
- [3] Wikipedia Wikipedia: Adam Elsheimer Gebruikt voor: biografie, geboortedata, overlijdensdata, identificatiegegevens, toeschrijving aan een kunststroming, nationaliteit.
- [4] boek Beard, Lee, 1973- author, Butler, Adam, author; Van Cleave, Claire, author; Fortenberry, Diane, author; Stirling, Susan, author, Beard, Lee, 1973- author, Butler, Adam, author; Van Cleave, Claire, author; Fortenberry, Diane, author; Stirling, Susan, author - The Art Book_ New Edition, Mini Format Gebruikt voor: biografie.
- [5] boek Lilian H. Zirpolo, Historical Dictionary of Baroque Art and Architecture Gebruikt voor: biografie.
- [6] boek Masterpieces of western art : a history of art in 900 individual studies from the Gothic to the present day Gebruikt voor: biografie.
De redactie staat onder toezicht van Solis Prints. Bronnen gecontroleerd op 10 oktober 2026. Klik op een bron voor meer informatie of houd de muis boven [N] op de pagina hierboven voor een voorvertoning.
Redactionele normenMethodologieCorrectiesToelichting op AI-gebruikOver de redactie








