Abdul Mati Klarwein

Abdul Mati Klarwein is vooral bekend om zijn albumhoezen, waaronder de iconische hoezen voor Santana’s Abraxas en Miles Davis’ Bitches Brew. Zijn visionaire schilderkunst plaatste hem midden in de massacultuur toen de kunstwereld en populaire cultuur kortstondig samenvielen.

Abdul Mati Klarwein is misschien vooral bekend om zijn albumhoezen, met name die voor muzikanten als Miles Davis. Hij maakte de hoes voor Davis’ album *Bitches Brew* uit 1970^[1]. Het opvallende, psychedelische beeld werd nauw verbonden met het experimentele geluid dat genres doorbrak. In zijn ontwerpen verwerkte Klarwein vaak surrealistische en fantastische elementen, die zijn belangstelling voor visionaire kunst en uiteenlopende culturen weerspiegelden. Hij vermengde beelden uit verschillende tradities tot een unieke stijl die aansloot bij de tegencultuur van eind jaren 1960 en begin jaren 1970. Naast albumhoezen maakte hij schilderijen en andere beeldende kunst. Toch was vooral zijn albumkunst, en *Bitches Brew* in het bijzonder, bepalend voor zijn plaats in de populaire cultuur.

Prenten van Abdul Mati Klarwein bevinden zich, net als alle kunstprenten, in een complexe markt met specifieke conventies. Een ‘originele prent’ is als prent ontworpen en uitsluitend als prent uitgevoerd, meestal in een genummerde oplage en gesigneerd door de kunstenaar. Elke afdruk in de oplage is origineel en afzonderlijk gedrukt van een speciaal daarvoor gemaakte plaat, steen, zeef of blok. De kunstenaar bepaalt het aantal afdrukken. De opeenvolgende nummering houdt de oplage bij; elke prent krijgt een eigen nummer, bijvoorbeeld 12/25 voor nummer 12 uit een oplage van 25. De kunstenaar signeert meestal met potlood. De drukker vermeldt op elke prent de editieaanduiding als twee cijfers linksonder, de titel midden onderaan en de signatuur rechtsonder. A/P betekent kunstenaarsproef; die is volgens de conventie identiek aan de oplage. Kunstenaarsproeven kunnen maximaal 10 procent van een oplage vormen.

Abdul Mati Klarwein wordt doorgaans met het surrealisme geassocieerd, al is die indeling ingewikkeld. Guillaume Apollinaire bedacht de term ‘surrealisme’ in 1917 voor Jean Cocteaus ballet *Parade* en zijn eigen toneelstuk *Les Mamelles de Tirésias*. In 1924 nam André Breton het woord over voor een nieuwe uitingsvorm die poëzie, schilderkunst, proza, beeldhouwkunst, fotografie, film en interventies omvatte. Bretons *Manifeste du surréalisme* uit 1924 lanceerde de beweging. Surrealisme was echter nooit een stijl op zichzelf en surrealistische kunst nam veel verschillende vormen aan. Rosalind Krauss merkt op dat ‘stijl een lastig probleem is voor iedereen die surrealistische kunst bestudeert’, vanwege het visuele verschil tussen schilderijen die psychisch automatisme toepassen en werken die zich richten op Freudiaanse droominterpretatie. Surrealistische schilderijen zijn veeleer ‘verenigd rond het concept van het irrationeel bedachte metaforische beeld’. Breton omschreef surrealisme als ‘een bepaald punt van de geest waarop leven en dood, het werkelijke en het verbeelde, verleden en toekomst, het mededeelbare en het onmededeelbare, hoog en laag niet langer als tegenstellingen worden ervaren’.

Abdul Mati Klarwein gebruikte gewone kunstenaarsolieverf, gemengd met een medium van was en terpentijn. Het medium werd vloeibaar gehouden op een warmhoudplaat en vlak voor het aanbrengen op het doek met een penseel door de verf gemengd. Het mengsel werd aangebracht en bewerkt totdat medium en verf goed gemengd waren en de vorm gelijkmatig bedekten. Vervolgens bewerkte hij de verf met een grote schilderspatel en een klein paletmes tot het gewenste resultaat. Het oppervlak bleef uniform; factoren zoals langdurige verhitting van het medium konden verdamping veroorzaken en de verf gomachtig en zachter maken. Restverf met toegevoegde was werd vaak gebruikt om latere kleuren te mengen. De kunstenaar wist nooit precies hoeveel was uiteindelijk aan de olieverf was toegevoegd, maar olie bleef het voornaamste bindmiddel, anders dan bij encaustiek, waar was het bindmiddel is.

Abdul Mati Klarwein, geboren in Hamburg in 1932^[1], was een schilder die vooral bekendstaat om zijn surrealistische werk. Hij had een zwervende jeugd: in 1934^[1] verhuisde hij met zijn gezin naar Palestina en later woonde hij in Parijs en Marokko. Zijn kunst combineerde vaak uiteenlopende elementen op onverwachte manieren, zoals vaker bij surrealistische kunstenaars, die conventionele waarneming wilden ontregelen en het onbewuste onderzochten. Klarweins schilderijen bevatten vaak mystieke en psychedelische beelden, een weerspiegeling van zijn belangstelling voor verschillende culturen en spirituele tradities. In de jaren 1960 en 1970 kreeg hij vooral erkenning voor zijn albumhoezen: Bitches Brew (1970) voor Miles Davis, Abraxas (1970) voor Santana en Electric Church (1969) voor Buddy Miles. De fantastische, buitenaardse beelden werden iconische verbeeldingen van de muziek. Klarwein bleef schilderen en exposeren tot zijn dood in 2002^[1].

Abdul Mati Klarwein werd geboren in 1932^[1] en stierf in 2002^[1]. Zijn loopbaan omvatte meerdere decennia en continenten. Hij werd op 9 april 1932^[1] geboren in Hamburg, Duitsland. Zijn familie ontvluchtte het naziregime: eerst verhuisden ze in 1934 naar Palestina en daarna, in 1938, naar Parijs. Hij studeerde kunst bij Fernand Léger en later aan de École des Beaux-Arts. Klarwein staat vooral bekend om surrealistische en psychedelische schilderijen, vaak met religieuze en mystieke beelden. Hij maakte albumhoezen voor onder anderen Miles Davis (Bitches Brew, 1970) en Santana (Abraxas, 1970). Zijn werk verscheen ook op albums van Buddy Miles en The Last Poets. Hij woonde en werkte op verschillende plaatsen, waaronder New York, Parijs en Deià op Mallorca, waar hij in 2002 stierf.

Werk van Abdul Mati Klarwein is te zien in musea en openbare collecties wereldwijd. Daaronder zijn Aarhus Kunstmuseum in Denemarken, Amos Andersonin Taidemuseo in Helsinki en Arkiv for Dekorativ Konst in Lund, Zweden. In de Verenigde Staten bevindt zijn werk zich in The Art Institute of Chicago, het Busch-Reisinger Museum van Harvard University in Cambridge, Massachusetts, en het Cincinnati Art Museum; ook in het Cleveland Museum of Art en het Solomon R. Guggenheim Museum in New York. In Europa zijn er onder meer Fondation Maeght in Saint-Paul-de-Vence, Fyns Stifts Kunstmuseum in Odense en de Graphische Sammlung Albertina in Wenen. Zijn werk is ook opgenomen in Henie-Onstad Art Center in Høvikodden, Noorwegen; Kunstmuseum Bern; Kunstmuseum Luzern; en Louisiana Museum of Modern Art in Humlebæk, Denemarken. Andere musea zijn Malma Museum in Zweden; Musée des Gobelins, Mobilier National, in Parijs; Musée National d’Art Moderne, Centre Georges Pompidou, in Parijs; Museum of Art van Carnegie Institute in Pittsburgh; Museum of Modern Art in Oxford; Museum am Ostwall in Dortmund; Nasjonalgalleriet in Oslo; en Nationalmuseum in Stockholm.

Abdul Mati Klarwein werd in 1932^[1] in Hamburg, Duitsland, geboren. Zijn ouders waren allebei kunstenaar. Zijn vader Joseph schilderde religieuze onderwerpen en zijn moeder Elsa was operazangeres. Het gezin ontvluchtte nazi-Duitsland in 1934^[1] en verhuisde eerst naar Palestina, in 1939 naar Parijs en uiteindelijk in 1948 naar New York. Eind jaren 1940 studeerde hij aan de École des Beaux-Arts in Parijs en later aan de Art Students League in New York. Klarwein is vooral bekend om surrealistische schilderijen met beelden uit verschillende culturen en religies. Hij maakte albumhoezen voor onder anderen Miles Davis, Santana en Jimi Hendrix. Hij woonde op verschillende plaatsen, zoals New York, Parijs en Deià op Mallorca, waar hij in 2002^[1] stierf.

De invloed van Abdul Mati Klarwein is zichtbaar in de psychedelische kunst van de jaren 1960^[1], vooral op rockposters. Deze stijl, verbonden met de hippiegeneratie en experimenten met LSD, putte uit art nouveau en Jugendstil en uit kunstenaars als Mucha en Beardsley. Rockgrafiek gebruikte dichte, wervelende lijnen en fantastische onderwerpen, als echo van art-nouveautechnieken. Psychedelische kunstenaars gaven drukwerk vaak een art-nouveaustijl, beïnvloed door Weense secessionistische ontwerpers als Alfred Roller. Ze maakten eigen lettervormen die fantasierijker dan leesbaar waren, met optisch aangepaste kleurencombinaties en wervelende achtergronden van lichtshows. Zo keerden ze zich tegen de commerciële functie van reclame en boden ze een raadsel in plaats van een rechtstreekse aanprijzing. Amerikaanse kunstenaars als Rick Griffin, Victor Moscoso, Stanley Mouse en Wes Wilson stonden bekend om hun ‘New Nouveau’-posters. In Engeland maakte ook Hapshash and the Coloured Coat werk geïnspireerd op art nouveau.

De invloeden van Abdul Mati Klarwein omvatten verschillende moderne meesters. De silhouetvormen en expressieve vormen van Henri Matisse, vooral in zijn tekeningen, waren een directe inspiratiebron. De silhouetten leidden tot pogingen organische vormen vrij weer te geven, met sterke relaties tussen positieve en negatieve ruimte. Klarwein liet zich ook inspireren door kunstenaars die met het Bauhaus verbonden waren. Paul Klee, met zijn vereenvoudigde, geestige stijl waarin figuratieve en abstracte elementen samenkomen, was een belangrijke invloed. Klee wilde een eigen stijl zonder vooroordelen ontwikkelen, iets wat veel kunstenaars aansprak. Ook Wassily Kandinsky, een andere Bauhausfiguur, had invloed. Klarweins ontwikkeling weerspiegelt zowel de expressieve figuratie van Matisse als de abstracte tendensen van het Bauhaus.

Abdul Mati Klarwein (1932^[1]–2002^[1]) staat vooral bekend om surrealistische en psychedelische schilderijen, vaak verbonden met de tegencultuur van de jaren 1960^[1] en 1970. Zijn werk verscheen op albumhoezen van onder anderen Miles Davis, Santana en Jimi Hendrix en bereikte zo een groot publiek. Zijn kunst combineerde elementen uit uiteenlopende culturen en tradities en weerspiegelde een kosmopolitische blik. Hij putte inspiratie uit de Europese kunstgeschiedenis en uit Afrikaanse, Aziatische en precolumbiaanse kunst. Zijn schilderijen bevatten vaak droombeelden en behandelen spiritualiteit, seksualiteit en veranderde bewustzijnstoestanden. Zijn benadering negeerde conventionele artistieke grenzen en riep vragen op over de invloed van moderniteit op het individu. Ondanks politieke en ideologische obstakels beïnvloedde zijn aandacht voor het verband tussen modernisme en subjectiviteit opkomende kunstenaars. Zijn reis door het modernisme, gericht op materialen en processen ontdekken, het innerlijk onderzoeken en een relatie met de samenleving zoeken, was belangrijk voor latere ontwikkelingen.